***
Ancak Trump’ın sevdiği tek bir vergi var: ithalat tarifeleri. Faturayı yabancıların ödediğine ve böylece milyarderlerin vergilerini düşürmek için para sağladığına inanıyor gibi görünüyor. Ayrıca gümrük tarifelerinin ticaret açıklarını ortadan kaldıracağına ve üretimi ABD’ye geri getireceğine inanıyor gibi görünüyor. Oysa tarifelerin ithalatçılar tarafından ödendiği, iç piyasada fiyatları yükselttiği ve ABD enflasyondan yeni çıkarken uygulanmasının son derece yanlış bir zamanlama olduğu göz ardı ediliyor. Dahası, temel makroekonomi, çok taraflı ticaret açıklarının yurtiçi tasarruflar ile yurtiçi yatırımlar arasındaki eşitsizliği yansıttığını göstermektedir. Trump’ın milyarderlere yönelik vergi indirimleri bu farkı daha da açacaktır, çünkü açıklar yurtiçi ulusal tasarrufları azaltmaktadır. Dolayısıyla, ironik bir şekilde, milyarderlere ve şirketlere yönelik vergi indirimleri gibi politikalar ticaret açığını arttırmaktadır.
***
Ronald Reagan’dan bu yana muhafazakârlar, vergi indirimlerinin ekonomik büyümeyi artırarak kendini finanse edeceğini iddia ediyor. Ancak bu, ne Reagan ne de Trump döneminde gerçekleşti. Ampirik araştırmalar, zenginlere yönelik vergi indirimlerinin ekonomik büyüme veya işsizlik üzerinde ölçülebilir bir etkisi olmadığını, ancak gelir eşitsizliğini anında ve sürekli olarak artırdığını doğrulamaktadır. ABD tarihindeki en büyük kurumlar vergisi indirimi olan 2017 Vergi Kensintileri ve İstihdam Yasası’nın uzatılması önerisi, vaat edilen ekonomik artışı sağlamadan önümüzdeki 30 yıl içinde ABD ulusal borcuna yaklaşık 37 trilyon dolar ekleyecektir.
***
Trump ticaret açığını mikroekonomik düzeyde de kötüleştiriyor. ABD artık bir hizmet ekonomisi haline geldi. Turizm, eğitim ve sağlık hizmetleri, en büyük ihracat kalemleri arasında. Ancak Trump bu sektörlerin her birini sistematik olarak baltaladı. Keyfi olarak gözaltına alınma ve haftalarca tutulma riski varken, hangi turist, öğrenci ya da hasta ABD’ye gelmek ister? Amerika’nın önde gelen eğitim kurumlarının itibarsızlaştırılması, öğrenci vizelerinin keyfi şekilde iptal edilmesi ve bilimsel araştırmalara ayrılan fonların kesilmesi, bu kritik sektörlerin üzerine kara bir gölge düşürdü.
***
Trump’ın stratejik açıdan hatalı yaklaşımı şimdiden geri tepmeye başladı. Çin, Amerika’nın en büyük ticaret ortaklarından biri, ABD kritik ithalatlar için Çin’e bağımlı ve Çin şimdiden misilleme yaptı. Stagflasyon korkusu – durgun büyüme ile birlikte yüksek enflasyon – hisse senedi ve tahvil piyasalarını vurdu. Ve bu sadece bir başlangıç. Elon Musk’ın Devlet Verimliliği Departmanı sayesinde, vergi gelirleri bu yıl daha zayıf uygulama ve uyum nedeniyle %10’un üzerine düşebilir. IRS’de çalışan yaklaşık 50.000 kişinin azaltılması önümüzdeki on yıl içinde 2,4 trilyon dolar gelir kaybına yol açacaktır ki bu rakam Enflasyon Azaltma Yasası’nın IRS’nin işgücünü artırmayı amaçlayan hükümleri uyarınca öngörülen 637 milyar dolarlık artışla karşılaştırıldığında oldukça düşüktür. Gündem açık: yalnızca zenginler için düşük vergi oranları değil, aynı zamanda daha zayıf denetim.
***
Sermayenin ve zenginlerin sınırları serbestçe aşabildiği bir dünyada, hükümetlerin çok uluslu şirketlerin ve ultra zenginlerin adil bir şekilde vergilendirilmesini sağlamasının tek yolu uluslararası işbirliğidir. Bu bağlamda, intifa hakkı verilerinin toplanmasının durdurulması, anonimliği artıran kripto piyasalarına göz yumulması ve yeni bir BM vergi sözleşmesi ve küresel bir asgari vergi imzalanması sürecinden vazgeçilmesi kasıtlı bir modeli ortaya koymaktadır: vergiden kaçınma ve kara para aklama ile mücadele etmek için tasarlanmış çok taraflı çerçevelerin ortadan kaldırılması. Yabancı Yolsuzluk Uygulamaları Yasası’nın uygulanmasının “askıya alınması”, ABD’nin artık rüşvet ve yolsuzluğa da göz yumduğunu gösteriyor.
***
Şu anda tanık olduğumuz şey, Trump, Musk ve milyarder çevrelerinin, açık denizlerdeki kanunsuz bölgelerden ilham alan yeni bir kapitalizm türü kurmaya çalışmalarıdır. Bu yalnızca bir vergi isyanı değil; zenginlik ve güç birikimini tehdit eden her türlü yasaya karşı topyekûn bir saldırıdır.