Anayasa Mahkemesi’nin gündemindeki ilk önemli karar, vekil olarak görev yapan din görevlilerinin memur kadrolarına geçişleriyle ilgiliydi. Mevcut yasal düzenleme, bu personelin herhangi bir yazılı sınava (örneğin KPSS gibi merkezi bir sınava) tabi tutulmaksızın, yalnızca kurumların yapacağı sözlü ve/veya uygulamalı sınav sonuçlarına göre memur olarak atanabilmesine olanak tanıyordu.
Yüksek Mahkeme, yaptığı inceleme sonucunda bu hükmün, Anayasa’da güvence altına alınan “kamu hizmetine girme hakkını ihlal ettiği” sonucuna vardı. Kararda, kamu hizmetine girişte liyakat, objektiflik ve eşitlik ilkelerinin gözetilmesi gerektiği vurgulanarak, sadece sözlü/uygulamalı sınava dayalı bir atama usulünün bu ilkelere aykırılık teşkil edebileceği belirtildi. Bu iptal kararıyla birlikte, gelecekte vekil din görevlilerinin memur kadrolarına atanmasında daha kapsamlı ve objektif değerlendirme kriterlerinin (örneğin yazılı sınav veya KPSS puanı gibi) aranması gerekliliği ortaya çıktı.
AYM’nin ele aldığı ikinci kritik konu ise sözleşmeli personelin disiplin cezaları neticesinde sözleşmelerinin feshedilebilmesiydi. İncelenen yasal düzenleme, sözleşmeli personelin “kademe ilerlemesinin durdurulması ve daha üstü bir disiplin cezası” (örneğin, devlet memurluğundan çıkarma gibi ağır cezalar) gerektiren bir fiil veya halde bulunması durumunda, ilgili disiplin kurulunun kararı alınarak görevine son verilebilmesini öngörüyordu.
Anayasa Mahkemesi, bu uygulamanın Anayasa’nın çalışma hakkı, sözleşme özgürlüğü veya diğer temel hak ve özgürlüklerine aykırı olmadığına hükmederek, söz konusu düzenlemeyi Anayasa’ya uygun buldu. Bu kararla, sözleşmeli personelin ciddi disiplin suçları işlemesi halinde, disiplin kurulu kararıyla hizmet sözleşmesinin feshedilmesi usulünün Anayasal bir engel taşımadığı teyit edilmiş oldu.
Anayasa Mahkemesi’nin kamu personel rejimine ve çalışma hayatına doğrudan etki edecek bu iki önemli kararının gerekçelerinin Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte, uygulamadaki yansımaları ve hukuki detayları daha da netleşecek.
