Umman’da yapılan görüşmelerin ardından gelen açıklamalar diplomasi kapısının açık tutulduğunu gösterse de Orta Doğu’da savaş ihtimali tamamen ortadan kalkmış değil. Washington ve Tahran uzlaşmaya açık mesajlar verse de karşılıklı güvensizlik dikkat çekiyor. Özellikle İran’ın nükleer programı ve balistik füze faaliyetleri konusunda tarafların uzlaşamadığı ifade ediliyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, herhangi bir saldırıya sert karşılık vereceklerini belirterek ABD’ye güvenmediklerini açıkça dile getirdi. Trump ise İran’ın anlaşmaya istekli göründüğünü savunurken, askerî müdahalenin bir seçenek olarak masada durduğunu yineledi.
Türkiye Gazetesi’ne konuşan İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) Uzmanı Rahim Farzam, müzakerelerin tarafların birbirlerinin sınırlarını test ettiği bir süreç olduğunu söyledi. Farzam’a göre ABD, İran’ın anlaşmaya ne kadar yakın olduğunu anlamaya çalışırken, İran ise hem iç hem de dış baskılarla karşı karşıya bulunuyor.
İran’da son dönemde yaşanan protestoların bastırıldığını hatırlatan Farzam, bölgede artan ABD askerî varlığının Tahran üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti. Buna rağmen müzakere masasının kurulmasının İran açısından kritik olduğunu vurgulayan Farzam, “İran, Trump yönetimine karşı ciddi bir güvensizlik taşıyor. Ancak diplomasinin yeniden canlanması olumlu bir gelişme. Henüz somut bir sonuç çıkmadı fakat açıklamalara bakıldığında iki taraf da süreci kendi lehine yorumluyor” dedi.
Görüşmeleri “ihtiyatlı iyimserlik” olarak nitelendiren Farzam, İran’ın balistik füze konusunun müzakere başlıkları arasında yer almasını istemediğini belirtti. Buna karşın Tahran’dan diplomasiye açık ve yumuşak mesajların gelmeye devam ettiğini kaydetti.
ABD’nin bölgede askeri yığınak yapmasına rağmen şu aşamada diplomatik çözüm yolunun tercih edildiğine dikkat çeken Farzam, Trump’ın seçim yılına girmiş olmasının da askerî müdahale ihtimalini zayıflattığını vurguladı. Olası bir çatışmanın petrol fiyatlarını yükselterek ABD’de enflasyonu tetikleyebileceğini belirten Farzam, bunun Trump açısından istenmeyen bir tablo olacağını ifade etti.
Trump’ın, Barack Obama döneminde imzalanan 2015 tarihli İran nükleer anlaşmasını başarısız bulduğunu hatırlatan Farzam, yeni bir anlaşmanın Trump tarafından “zafer” olarak sunulabilmesi için daha güçlü ve kapsamlı olması gerektiğini söyledi.