Bu karanlık tablo, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü’nden Dr. Ceren Küpeli ve Dr. Zeynep Türkmen ile Bingöl Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden Dr. Musa Bozkurt’un ortaklaşa hazırladığı bilimsel bir çalışmayla gün yüzüne çıkarıldı. Çalışma, baş editörlüğünü Prof. Dr. Halis Dokgöz’ün yaptığı “Adli Tıp Bülteni” dergisinin son sayısında yayımlandı.
“2023 Yılı Deprem Felaketi Dönemi Karanlık Alan Suçlarının Dijital Analizi” başlıklı araştırma, deprem sonrası işlenen suçların büyük bölümünün resmi kayıtlara geçemediği, yani kriminolojide “karanlık alan” olarak adlandırılan alanda kaldığı gerçeğinden yola çıkıyor.
BirGün’ün haberine göre; çalışmada 4 Şubat – 3 Mart 2023 tarihleri arasında sosyal medya platformu X’te paylaşılan 3 bin içerik tarandı. Özellikle “#suçtipleri” etiketi ve deprem enkazına ilişkin anahtar kelimelerle yapılan aramalarda, kullanıcıların doğrudan ya da dolaylı biçimde suç bildiriminde bulunduğu içerikler analiz edildi. Ayrıca USOM (Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi) verileriyle sahte yardım siteleri de incelemeye dahil edildi.
Analiz edilen içerikler, felaketin ardından sadece fiziksel değil, sosyal ve hukuki güvenlik açısından da ciddi boşluklar oluştuğunu ortaya koydu:
Toplam 1.948 içerikte yağma suçu işlendiğine dair delil ya da delil başlangıcı niteliğinde bilgiler bulundu. Bunların %59’u işyeri yağmalanmasına işaret ederken, %88’inde şüpheli kişiler yabancı uyruklu olarak tanımlandı. Ancak bu paylaşımların %44’ünde olayları destekleyecek ek delil bulunmadı.
870 paylaşımda hırsızlık vakalarına dair bildirimler yer aldı. Bu içeriklerin %69’unda yine işyerlerinin hedef alındığı görüldü.
Geri kalan 180 içerikte ise zimmet, güveni kötüye kullanma gibi diğer suç tiplerine dair işaretler yer aldı.