Genellikle bu denli yüksek sıcaklıktaki sular, aktif bir volkanın yakınında bulunur. Ancak Shanay-Timpishka’nın en yakın volkanik bölgeye uzaklığı tam 700 kilometredir. Bilim insanları, bu nehrin sıcaklığını yer kabuğundaki çatlaklardan sızan ve yeraltında ısınan suların yüzeye çıkmasıyla kazandığını keşfetti. Yer altındaki devasa bir hidrotermal sistemin sonucu olan bu nehir, dünyanın hiçbir yerinde eşi benzeri olmayan bir jeolojik yapıdır.
Nehrin sıcaklığı bazı noktalarda 91 santigrat dereceye kadar yükseliyor. Bu sıcaklık, sadece dokunmak için bile son derece tehlikeliyken, nehrin içine düşen canlılar için kaçınılmaz bir son hazırlıyor. Suda yüzen kurbağalar veya kazara düşen kuşlar, saniyeler içinde haşlanarak hayatını kaybediyor. Bilim insanı Andrés Ruzo’nun gözlemlerine göre; suya düşen bir canlı önce gözlerini kaybediyor, ardından kasları haşlanarak hareket kabiliyetini yitiriyor.
Bölgedeki yerli topluluklar için bu nehir sadece bir tehlike değil, aynı zamanda ruhani bir güç merkezidir. Nehir boyunca yaşayan şamanlar, sıcak suların şifalı olduğuna inanıyor ve bu suları ritüellerinde kullanıyor. Ancak nehirden faydalanırken son derece dikkatli davranan yerliler, suyun öldürücü gücüne büyük bir saygı duyuyor.
Bu kadar yüksek sıcaklıkta hiçbir canlının yaşayamayacağı düşünülse de, araştırmacılar suyun içinde “ekstremofil” adı verilen özel mikroorganizmaların varlığını tespit etti. Bu bakteriler, başka hiçbir canlının hayatta kalamayacağı 91 derecelik bu cehennemde yaşamayı başararak evrimsel sürecin ne kadar esnek olabileceğini kanıtlıyor.