Türkiye’nin Antarktika’da yürüttüğü 9. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’nde dikkat çeken bir bulgu, Horseshoe Adası’ndaki Shoesmith Buzulundan 10 katlı bina boyutunda buz erimesinin tespit edilmesi oldu. Buzul kaybı, son 1 yılda buzul kalıplarının denize karışmasıyla meydana geldi ve bu, küresel iklim değişikliğinin hızla ilerlediğinin bir göstergesi. Antarktika’daki buzullar, dünya üzerindeki tatlı su kaynaklarının %70’ini barındırıyor ve bu kaynaklardaki kayıplar, insanlık için büyük bir çevresel tehdit oluşturuyor.
TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü’nün koordinasyonunda gerçekleştirilen 9. Ulusal Antarktika Bilim Seferi, küresel iklim değişikliğine yönelik kritik çalışmalar yürütüyor. Araştırmacılar, buzul alanlarındaki değişimleri insansız hava araçları (İHA) ve uydu tabanlı ölçüm yöntemleriyle takip ediyor. Küresel konumlandırma sistemi (GNSS) kullanarak, atmosferik su buharı, deniz, buz ve kar seviyeleri gibi kritik parametreler izleniyor. Elde edilen veriler, iklim değişikliğinin etkilerini daha net bir şekilde gözler önüne seriyor.
2024 yılı, kaydedilen en sıcak yıl olarak tarihe geçerken, buzulların hızla erimesi, özellikle deniz seviyesi artışları nedeniyle büyük bir tehdit oluşturuyor. Bilim insanları, buzul kayıplarının hızlanması ve deniz seviyesindeki değişimlerin, dünyanın dörtte bir nüfusunu etkileyeceğini öngörüyor. Yapılan çalışmalar ise bu süreçlerin nasıl kontrol altına alınabileceğine dair çözüm yolları geliştirmek için yoğunlaşıyor.
Antarktika’daki araştırmalar, iklim değişikliğinin doğrudan gözlemlenebileceği ve etkilerinin tespit edilebileceği en kritik bölgelerdendir. Türkiye’nin gerçekleştirdiği bu bilimsel çalışmalar, küresel iklim değişikliğine karşı alınacak önlemler ve modellemeler için büyük bir önem taşıyor. Geliştirilen modeller, buzul kayıplarının gelecekteki etkilerini tahmin etmek ve bu süreçleri yavaşlatmak için bir temel oluşturuyor.
Prof. Dr. Hasan Hakan Yavaşoğlu, sefer sırasında gerçekleştirdikleri çalışmalarla iklim değişikliğine dair önemli veriler topladıklarını belirterek, bu verilerin, buzulların hızla erimesi ve sera gazı salınımının artmasıyla iklim değişikliğinin daha da hızlanacağına işaret ettiğini vurguladı.
BİLİM İNSANLARI, BİLİMSEL ÇALIŞMALARLA UYARIYOR
Araştırmaya katılan bilim insanı Mustafa Fahri Karabulut, son bir yıl içinde elde edilen bulgulara dikkat çekerek, “Buzulların hızla eridiğine ve bu durumun ekosistem üzerinde ciddi etkiler yaratacağına dair çok önemli veriler elde ettik” dedi. Karabulut, buzul kalıplarının denize düşerek kaybolmasının, küresel iklim değişikliğine karşı daha fazla önlem alınması gerektiğini gösterdiğini belirtti. Ayrıca, buzul kayıplarının deniz seviyesi değişimlerine yol açtığını ve bu değişimlerin dünya nüfusunun büyük bir kısmını tehdit ettiğini vurguladı.