Baba mesleğini ileriye taşıyan Hüseyin Arslan, enginar işini büyüttükçe yalnız başına yetişememeye başlayınca çözümü, usta soyuculardan oluşan bir ekip kurmakta buldu. “Enginar soyma timi” adını verdiği ekip, 20 hızlı ve deneyimli erkekten oluşuyor. Her biri eli bıçak tutan bu ekip, gün içinde 800 ila 1000 arası enginar soyabiliyor.
İtalya’dan ithal edilen yüksek maliyetli enginar soyma makineleri dahi Arslan’ın ekibi kadar hassas çalışamayınca üreticiler yeniden el emeğine yöneldi. Özellikle Aydın’ın coğrafi işaretli enginarlarını işleyen bu ustalar, ürüne zarar vermeden, bıçakla minimum kayıpla soyum işlemini gerçekleştiriyor. Arslan, “Makine kaba çalışıyor, enginarın etini de alıyor. Biz bıçağın nereye değeceğini biliyoruz. Bu iş göz, el ve sezgi işi,” diyerek el emeğinin farkını vurguluyor.
Her yıl enginar hasadı döneminde Aydın’a gelen ekip, Aydın Enginar Kooperatifi ile çalışarak tarlalardan gelen ürünleri işliyor. Kadınlar tarafından toplanan enginarlar, erkeklerden oluşan soyma ekibi tarafından birkaç saniyede işleniyor. Ustalar, soydukları enginarları bozulmaması için su dolu kaplara bırakıyor.
Ekip üyelerinden Mahmut Özdemir, işlerinde kullandıkları bıçakların özel üretim ve son derece keskin olduğunu vurgulayarak, “Bu bıçak keskin olmazsa tek enginar bile soyamazsın. 1 dakikayı geçersen kararır, iz yapar. Gözü kapalı soyabiliyoruz ama bu aceminin yapacağı iş değil,” diyor.
Aydın’da yıllık yaklaşık 7 bin ton enginar üretimi yapılırken, soyum işlemi başına işçilere 2 ila 2,5 lira ödeniyor. Hüseyin Arslan ve ekibi, hızları ve ustalıkları sayesinde günlük olarak ciddi kazançlar elde edebiliyor. Ancak işin zorluk derecesi, ustalaşmayı da zorlaştırıyor.
“Güçlü bir ekibimiz var. Hep aynı kişilerle çalışıyorum, ekip değişmiyor. Bu iş ustalık ister. Makineyi de denediler, olmadı. El emeği gibi değil. Biz enginarın etine zarar vermeden, gözümüz kapalı bile soyabiliyoruz. Bu tam anlamıyla bir sanat,” diyen Arslan, yılların verdiği deneyimi ve emeğiyle sektörde fark yaratıyor.
AĞIR İŞ, AZ USTA
Kooperatif Başkanı Kenan Kaçar da ekipten memnun: “Bu arkadaşlar uzman. Her sene gelip aynı titizlikle çalışıyorlar. Soyma işi hem hız hem dikkat ister. Ürün kararırsa ticari değeri düşer. Bu ekip sayesinde enginarlarımız değerini koruyor.”
Hüseyin Arslan, 50 yılı aşkın süredir bizzat enginar soyduğunu, hâlâ günde yaklaşık 1000 adet enginarı ustalıkla soyduğunu belirtiyor. Ancak gençlerin bu işe ilgisiz kalmasından yakınıyor: “Kazancı iyi ama yetiştirecek eleman bulamıyoruz. Gençler zor geliyor diye yanaşmıyor. Oysa bu meslek altın bilezik gibi.”