Türkiye’nin diplomatik desteğiyle 1994 yılında kurulan Gagavuzya Özerk Bölgesi vatandaşları, Moldova hükümetinin anayasal haklarını sistematik şekilde ihlal edilmesini engellemek için büyük bir miting yaptı. Komrat Meydanı’ndaki mitingde, Gagavuzya Özerk Bölgesi sakinleri, Moldova Cumhuriyeti’nin başkenti Kişinev yönetimine karşı oybirliğiyle aldıkları kararlarını duyurdu.
İlk talepler arasında, Moldova Cumhuriyeti’nin “Gagauzya’nın (Gagauz Yeri) Özel Hukuki Statüsü Hakkındaki Kanunu’nda yer alan Gagavuzya Başsavcısının seçilme sürecine özerk yönetimin katılımını öngören yasanın 21. maddesinin iptaline ilişkin Moldova Anayasa Mahkemesi kararının geri alınması yer alıyor. Ardından, Gagavuzya Özerk Bölgesi’nin Moldova Anayasası’ndaki 1994 tarihli “Gagavuzya’nın Özel Statüsüne İlişkin Yasa” ve “Gagavuzya Tüzüğü”nde güvence altına alınan yasal yetkilerine müdahale edilmeyeceğine dair kesin teminatlar isteniyor.
Vatandaşların aldığı kararların devamında ise Gagavuzya Özerk Bölgesi’ndeki mali özerkliğin yeniden tesis edilmesi, özellikle bütçe, hibe ve dış kredi dağıtımında ayrımcı uygulamalara son verilmesi vurgulanıyor. Gagavuzya Özerk Bölgesi Başkanı Evghenia Gutul’un ivedilikle serbest bırakılması ve bölgedeki Halk Meclisi, Yürütme Komitesi ile kamu çalışanları üzerindeki her türlü siyasi ve idari baskının sona erdirilmesi açıkça ifade ediliyor. Bu talepler, Gagavuzya’nın yasal statüsünün korunması, özerkliğinin güvence altına alınması ve bölge yönetiminin serbestçe görev yapabilmesi adına aciliyetini koruyor.
Moldova, geçtiğimiz aylarda uluslararası kamuoyunun dikkatini çeken bir olayla gündeme geldi. Gagavuzya Özerk Bölgesi Başkanı Evghenia Gutul, 25 Mart’ta ülkemize planladığı ziyareti öncesinde Kişinev Uluslararası Havalimanı’nda gözaltına alınmasının ardından ev hapsine çarptırıldı. Gutul’un önleyici tedbirlerinin değiştirilmesiyle ilgili kritik duruşma devam ederken; Evghenia Gutul’un avukatları, 25 Mart’ta ülkeyi terk etme gibi bir niyetinin olmadığını mahkemeye sundukları kanıtlarla çürütmesine rağmen mahkeme heyeti, savcıların ev hapsinin daha ağır bir tedbirle değiştirilmesi yönündeki taleplerini değerlendiriyor.