Yapay zekayla canlandırılan İmamoğlu, küresel ve bölgesel siyasette büyük bir altüst oluşun yaşandığına vurgu yaparak şunları ifadeleri kullandı:
“Kurumların ve kuralların etkisizleştiği, güçlünün hükmünü dayattığı bir dönemdeyiz. Dünya, büyük güçlerin ticaret, teknoloji, finans ve coğrafi üstünlük rekabetinin bir savaş gibi yaşandığı kırılgan bir dönemden geçiyor. İstikrarsızlığın ve huzursuzluğun eksik olmadığı bölgemizde çatışmaların biri bitip diğeri başlıyor. Sınırlarımızın hemen ötesinde yeni husumetler kışkırtılıyor, yeni ittifaklar kuruluyor. Ülkemizi bütün bu altüst oluşun olumsuz etkilerinden korumak için ulusal birliğimizi sağlamlaştırmaya, akılcı ve serinkanlı bir bölgesel siyasete ve kapsayıcı ve kucaklayıcı bir iç siyasete ihtiyacımız var. Dünyanın ve bölgenin bu halinden zarar görmemek için hem milletimizin hem devletimizin dayanıklılığını artırmamız gerekiyor. Bu da ancak kapsayıcı ve demokratik bir siyasetle, kutuplaşmamış bir toplumla ve temel meselelerini çözmüş bir ülkeyle mümkün ancak muhaliflerin baskı altına alınıp siyasi yarış dışına itilmediği, siyasi rekabetin adil ve demokratik olduğu, yargının gerçekten adil olduğu ve temel sorunlarını çözmüş bir ülkede devlet ve millet dayanıklı ve kuvvetli olabilir.
Ulusal birliğimizi sağlamlaştırmak, milletimizin ve devletimizin dayanıklılığını artırmak, bölgesel siyasetimizi akılcı, iç siyasetimizi kucaklayıcı kılmak için ülkemizi 40 senedir meşgul eden terörü bitirmemiz, ülkemizi ve bölgemizi senelerdir meşgul eden Kürt meselesini çözmemiz lazım. Ülkemizi, sınırlarımızın haricinde yaşanan ve yaşanması muhtemel büyük değişimlerin olumsuz etkilerinden korumak ve kardeşliğimizi daim kılmak için Kürt meselesini çözmeli, bu alanda yeni ve cesur adımlar atmalıyız. Toplumsal Barış ve Demokrasi Konferansı’nın bu yeni ve cesur adımların tartışılmasına vesile olmasını diliyorum. Bölgesel ve tarihsel boyutları da olduğundan Kürt meselesini ülkemizin ve milletimizin birliğine toz kondurmadan ele alıp çözmek için çok çeşitli, çok kapsamlı öneriler geliştirebiliriz. Şahsi kanaatim şudur. Kürt meselesini eşit vatandaşlıkla, bölgesel kardeşlikle ve ülkemizde ve bölgemizde refahı artırarak çözebiliriz. Kürt meselesini, ülkemizde eşit vatandaşlığı pekiştirerek, bölgemizde kardeşliğimizi geliştirerek, ülkemizde ve bölgemizde refahı artırarak çözelim. Önerim budur.
İzninizle önerimi detaylandırmaya, açıklamaya çalışayım. Eşit vatandaşlıkla başlayayım. Ne mutlu ki, 1923’ten beridir bir Cumhuriyet’te yaşıyoruz. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kurucusu olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nde… Ne mutlu ki bir cumhuriyette yaşadığımız için hepimiz eşitiz, hepimiz cumhuriyetin eşit vatandaşlarıyız. Egemenlik bize, biz vatandaşlara, millete ait. Doğru, hepimiz bu ülkenin eşit vatandaşlarıyız. Türk-Kürt hepimiz kanunlar önünde eşitiz ancak Kürt vatandaşlarımızın bir kısmı kanun önünde eşitliğe indirgenen, bununla sınırlı kalan eşitlik anlayışından şikayetçi. ‘Kanun önünde eşit olmaya sınırlı kalan bir eşitlik dilimizi, kültürümüzü gönlümüzce yaşatmamıza, kimliğimizi sürdürüp geliştirmemize imkân tanımıyor’ diyorlar. Bu şikayeti göz önünde bulunduran bir eşitlik anlayışı geliştirelim. Önerim bu. Kürtleri kimlikleriyle, dilleriyle, kültürleriyle tanıyalım. Bütün yurttaşlara dillerini ve kimliklerini korumak ve geliştirmek hakkını tanıyalım ve isteyenlerin bu hakkı kullanabilmesine imkân sağlayalım.
Resmi ve eğitim dilimiz Türkçe kalmak şartıyla okullarımızda Kürtçenin öğretilmesinin, Kürt tarihinin ve edebiyatının öğrenilmesinin önünü açalım. Eşit vatandaşlığı pekiştirerek Kürt meselesini çözelim önerimin esası bu. Yanlış anlaşılmak istemem. Kürt sorununu eşit yurttaşlık prensibine uygun olarak ele alalım derken özel yasalar çıkarıp Kürt yurttaşlarımıza kolektif haklar verelim demiyorum. Aksine, buna esastan karşıyım. Yurttaşları kimliklerine göre ayırıp buna göre hukuksal düzenleme yapmak sorunlarımızı çözmez. Asla çözemeyeceğimiz daha büyük sorunlar yaratır. Ülkemizi bir etnik ya da dini cemaatler ülkesine çeviremeyiz. Eşit vatandaşlığı pekiştirerek ulusal birliğimizi güçlendirelim, ulusal dayanışmamızı büyütelim. Önerim budur. Kürt meselesini çözmek için bölgemizde kardeşliğimizi geliştirelim önerime gelince… Biz Türkler ve Kürtler geride kalan neredeyse bin sene boyunca aynı devletlere tabi olduk. Yeri geldi Selçuklu Devleti’ne, yeri geldi Osmanlı Devleti’ne mensup olduk. Geride bin senelik kardeşliğimiz, bin senelik ortak tarihimiz var.
Bugün ayrı devletlerin vatandaşları olsak da sınırlarımızın haricindeki Kürtlerle kardeşliğimiz baki. Geliştirip güçlendirebilir, kardeşliğimizi geleceğe taşıyabiliriz. Unutmayalım. Selçuklu Devleti de Osmanlı Devleti de Türklerle beraber bölgemizdeki bütün kavim ve inançların hamisi oldukları için güçlü devletler oldu. Önerim şudur. Sınırlarımızın haricindeki Kürtleri kardeş bildiğimizi gösteren, sınırlarımızın haricindeki Kürtlerle kardeşliğimizi güçlendiren bir bölgesel siyaset takip etmek, böyle bir bölgesel perspektif geliştirmek. Bunu yaparak aynı zamanda milletimize ve devletimize çok seçkin bir miras olan ‘Yurtta sulh, cihanda sulh’ ilkesini de ne kadar içselleştirdiğimizi gösterelim. Türkiye Cumhuriyeti olarak öyle bir bölgesel siyaset izleyelim ki, Irak’taki Kürt de Suriye’deki Kürt de esenliğini istediğimizden emin olsun. Öyle bir bölgesel perspektif sunalım ki, Irak’taki Kürt de Suriye’deki Kürt de kardeşliğimizden emin olsun. Vatandaşı oldukları ülkelerde huzur ve refah içinde ve kimliklerine hürmet edilerek yaşamalarını istediğimizden hiçbirinin şüphesi olmasın.