Meclis Başkanı Kurtulmuş, “Rapor af mahiyetinde değildir. Raporumuz bir nihayet değil bilakis atılan ve atılacak adımların mihenk taşıdır” ifadesini kullandı. MHP’li Yıldız, infaz sisteminde düzenleme yapılması gerektiğini söyleyerek “AYM ve AİHM kararlarına uymak zorundayız, ilk iş hasta ve yaşlı mahkumlarla ilgili düzenleme” dedi. AK Parti’li Zorlu, “Bu rapor herhangi bir kişiye yönelik özel bir düzenleme anlamına gelemez” diye konuştu.
Raporda, sürecin en belirleyici aşamasının PKK’nın tüm unsurlarıyla silah bırakması olduğu vurgulandı. ‘Umut hakkı’na yer verilmezken AİHM ve AYM kararlarına uyulması, silah bırakan PKK’lıların topluma kazandırılması için yürütülecek yasal süreç ve infaz yasasına ilişkin düzenleme önerileri yer aldı.
Raporun onaylanmasının ardından İmralı’nın “Siyaset yapacağız. Silah ve şiddet terk edilmiştir. Her şey güvenliğe boğulmamalıdır” mesajı paylaşıldı.
Meclis Süreç Komisyonu tarafından hazırlanan rapor 50 üyenin katıldığı son toplantıda oy çokluğuyla kabul edildi. TİP ve EMEP üyelerinin ret, CHP’li Türkan Elçi’nin çekimser oy kullandığı raporla birlikte Süreç’te ikinci aşama denilen yasal düzenleme aşamasına geçilirken raporda çok tartışılan umut hakkı yer almadı. Raporun özetini açıklayan Meclis Başkanı Kurtulmuş ‘Gazi Meclis’imiz üzerine düşen vazifeyi tereddütsüz üstlenmiş, gerçekleştirilecek çalışmaları da kararlılıkla sürdürülecektir’ dedi.
TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, 5 Ağustos 2025’te başladığı çalışma sonucunda ortak raporunu tamamladı. 60 sayfalık taslak rapor ‘Komisyon Çalışmaları, Komisyonun Temel Hedefleri, Türk Kürt Kardeşliğinin Tarihi Kökleri ve Kardeşlik Hukuku, Komisyonda Dinlenen Kişilerin Mutabakat Alanları, PKK’nın Kendisini Feshetmesi ve Silah Bırakması, Sürece İlişkin Yasal Düzenleme Önerileri ve Demokratikleşme İle İlgili Öneriler ve Sonuç ve Değerlendirme’ bölümlerinden oluştu. Son şekli verilen ortak raporda, yasal düzenlemelerin toplumda cezasızlık ve af algısı oluşturmaması gerektiği vurgulandı. AYM ve AİHM kararlarına uyulması, silah bırakan PKK’lıların topluma kazandırılması için ‘amaca özgülenmiş, müstakil ve geçici’ yasal düzenleme de önerildi. Raporda; AİHM ve AYM kararlarına uyulması, silah bırakan PKK’lılar için yürütülecek yasal süreç ve infaz yasasına ilişkin düzenleme önerilerine yer verildi.
Raporda kayyım uygulamasına da değinilerek; “Belediye başkanının, kanunda yer alan sebeplerle görevden el çektirilmesi durumunda sadece belediye meclisi tarafından seçim yapılması hususunda mevzuatın düzenlenmesi önerilmektedir” denildi.
