Vergi daireleri ile mükellefler arasındaki resmi iletişimi sağlayan e-Tebligat sistemi, uzun süredir iş dünyasının ve mali müşavirlerin en çok dert yandığı konulardan biriydi.
Sisteme düşen bir evrakın 5. günün sonunda otomatik olarak “tebliğ edilmiş” sayılması ve kaçırılan süreler nedeniyle kesilen ağır cezalar Anayasa Mahkemesi’nden (AYM) döndü. Yüksek Mahkeme, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın e-tebligat usul ve esaslarını belirlemedeki geniş ve sınırsız yetkisini iptal etti.
İptal kararının arkasında ise mağdur bir mükellefin hukuk mücadelesi yatıyor.
Dava başvurusunda; vergi kaydı silinen ve ticari faaliyeti biten şirketlerin bile sistemden çıkamadığı, mükelleflerin her 5 günde bir sisteme girip e-Tebligat kontrolü yapmak zorunda bırakıldığı belirtildi. Ayrıca, sırf elektronik tebligatı görmediği için defter ve belgelerini ibraz edemeyen kişilerin hapis (hürriyeti bağlayıcı) cezasıyla karşı karşıya kaldığı ve bu durumun vatandaşın omuzlarına “aşırı bir külfet” yüklediği ifade edildi.
Dosyayı inceleyen Anayasa Mahkemesi, vergi cezalarında ve ödeme emirlerinde sürenin çok kritik olduğuna dikkat çekti. Vergi mahkemelerinde dava açma süresinin genel olarak 30 gün, ödeme emirlerinde ise sadece 15 gün olduğunu hatırlatan AYM, iptal gerekçesinde şu çarpıcı tespitlere yer verdi:
Sınırlar Belli Değil: İdarece gönderilen e-Tebligat, dava açma süresini başlatan en kritik işlemdir. Mükelleflerin e-posta adresine yapılan bildirime bu kadar ağır hukuki sonuçlar bağlanması, vatandaşın hak arama ve mahkemeye erişim özgürlüğünü doğrudan etkiler.
Bakanlık Tek Başına Karar Veremez: E-Tebligatın kimler için zorunlu olacağı, hangi koşullarda başlayıp hangi koşullarda sona ereceği gibi hayati konular yasada açıkça belirtilmemiştir.
Meclis’in Görevi: Temel ilke ve sınırlar kanunla (Meclis tarafından) net bir şekilde çizilmeden, tüm yetkinin sınırları belirsiz bir şekilde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bırakılması Anayasa’ya aykırıdır.