Hamidiyye Camii, Safranbolu’nun en eski ve en değerli yapılarından biri olarak, hem yapısal hem de manevi açıdan büyük bir öneme sahip. İlk olarak 1835 yılında inşa edilen cami, Osmanlı dönemi izlerini taşıyor ve başlangıçta küçük bir mescit olarak kullanılmaya başlanmış. Yapımında kullanılan malzemeler, mimari detaylar ve tarihsel sürecinde yaptığı bazı eklemelerle, caminin geçmişi zaman içinde şekillenmiş ve büyümüştür. Başlangıçta halk arasında “Muhtar Camii” veya “Zülmiye Camii” olarak anılan cami, ilerleyen yıllarda Hamidiyye ya da İhsaniye olarak bilinir olmuştur.
Hamidiyye Camii’nin en dikkat çeken özelliği ise 18 adet halvet odasıyla geleneksel İslam tasavvufunun izlerini taşıyor olmasıdır. Halvet odaları, camideki manevi yaşamı ve tasavvuf eğitimini simgeliyor. Bu odalarda, ruhani bir eğitim alan dervişler, dünyevi zevklerden uzaklaşarak kendilerini manevi olgunlaşmaya adıyorlar. Burada geçirdikleri süre, onların hem ahlaki gelişimlerini hem de dini bilgilerini pekiştirdiği bir zaman dilimi oluyor. Camideki halvet odalarında, az uyku, az yemek ve çok zikir anlayışı hakimdir. Bu odalar, hem bireysel hem de toplumsal bir dönüşümün kapısını aralayan özel mekanlar olarak kabul ediliyor.
Hamidiyye Camii’nin bir diğer önemli özelliği, Şaban-ı Veli kolunun camisi olarak kullanılıyor olmasıdır. Şaban-ı Veli, Osmanlı İmparatorluğu döneminde büyük bir manevi etki yaratmış ve öğretileri, bölgeye yayılarak çeşitli coğrafyalarda benimsenmiştir. Bu cami, özellikle Bulgaristan’dan gelen müminlerin, her yıl Safranbolu’ya gelerek burada halvet yapmak istemeleriyle tarihe geçmiştir. Şaban-ı Veli kolunun etkisi, caminin manevi yapısının ne kadar geniş bir coğrafyaya yayıldığını göstermektedir.
Balkan Savaşları sırasında, Safranbolu’daki bu kutsal mekan bir süreliğine yok olma tehlikesiyle karşılaşmış, ancak Bulgarlar tarafından yıkılmasına rağmen caminin maneviyatı hiç kaybolmamıştır. Camiyi çevreleyen türbe, yine aynı dönemlerde inşa edilerek, caminin korunmasını sağlamış ve bu manevi miras bugün de varlığını sürdürüyor.