Bakanlık, yeni sistemin temel hedefinin tarafları dolandırıcılık ve hırsızlık riskine karşı korumak olduğunu açıkladı. Aynı zamanda yüksek tutarlı nakit taşınmasının önüne geçilmesi ve para transferlerinin kayıt altına alınarak şeffaflığın artırılması amaçlanıyor.
Gayrimenkul Uzmanı Selçuk Hiçdurmaz, yeni düzenlemenin en kritik yönünün ödeme ile mülkiyet devrinin aynı anda yapılması olduğunu belirtti. Bu sayede sahte para ya da dolandırıcılık gibi risklerin ortadan kaldırılacağını ifade etti.
Yeni sistemle birlikte taşınmazların gerçek satış bedelleri üzerinden işlem yapılmasının zorunlu hale geleceğini vurgulayan Hiçdurmaz, bu durumun piyasa fiyatlarının daha şeffaf biçimde oluşmasını sağlayacağını söyledi. Böylece bölgesel fiyat dengesi daha net izlenebilecek ve fahiş fiyat artışlarının önüne geçilebilecek.
Uzmanlar, satış bedelinin bir kısmının sistem dışında bırakılması ya da düşük gösterilmesi durumunda tarafların risk altına gireceğine dikkat çekiyor. Sisteme bildirilen tutarın bölgedeki rayiç değerlerin altında kalması halinde işlemler “şüpheli” olarak işaretlenebilecek ve incelemeye alınabilecek.
Öte yandan Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli Mekânsal Veri Analizi Sistemi (MEVA) da süreci destekliyor. Bu sistem; banka ekspertiz raporları, ilan siteleri ve belediye rayiçlerini tek platformda toplayarak gerçek dışı beyanların tespit edilmesini kolaylaştırıyor.
Temmuz ayında devreye girmesi planlanan dijital ödeme sistemi, yıl başında başlatılan “gerçek beyan” uygulamasını tamamlayıcı nitelikte olacak.