Türkiye’de proje finansmanı piyasası, bir süredir devam eden dalgalı görünümün ardından yeniden hareketlenerek temkinli de olsa dikkat çekici bir büyüme performansı ortaya koydu. Branchout Türkiye tarafından yayımlanan Proje Finansmanı İşlemleri Görünümü Raporu, 2024 yılında proje finansmanı işlem hacminin bir önceki yıla göre %185 artarak 7,3 milyar dolara, finansal kapanışı gerçekleştirilen işlem adedinin ise %36 artışla 15’e yükseldiğini ortaya koyuyor. Bu tablo, proje finansmanı piyasalarının iki yıllık zayıf performansın ardından kademeli fakat güçlü bir toparlanma sürecine girdiğini gösteriyor. Türkiye’nin küresel proje finansmanı piyasasındaki payı %1, Avrupa’daki payı ise %3 seviyesinde gerçekleşirken, uluslararası yatırımcı ilgisinin yeniden görünür hâle geldiği ve stratejik projelerin finansman kapasitesinin güçlendiği görülüyor.
2024 yılı sektörel dağılımına bakıldığında, ulaştırma sektörü toplam 3,7 milyar dolarlık işlem hacmiyle yılı lider olarak kapatırken, yenilenebilir enerji sektörü 9 işlemle adet bazında en yüksek aktivitenin gerçekleştiği alan oldu. Dönemin öne çıkan büyük ölçekli işlemleri arasında Ceyhan Polipropilen Üretim Tesisi (1,7 milyar dolar), Yerköy–Kayseri Yüksek Hızlı Tren Projesi (1,4 milyar dolar), Kuzey Marmara Otoyolu Nakkaş–Başakşehir Kesimi (1,3 milyar dolar) ve YEKA RES-2 Rüzgâr Enerjisi Portföyü (1,3 milyar dolar) yer aldı. Bu işlemler toplam proje finansmanı hacminin yaklaşık üçte ikisini oluşturdu ve Türkiye’nin enerji dönüşümü, altyapı geliştirme ve sanayi kapasitesini artırmaya yönelik projelerde proje finansmanının ne kadar kritik bir rol oynadığını açık bir şekilde gösterdi.
2024 yılında gerçekleşen 15 işlemin 13’ünde uluslararası finansal kuruluşların yer alması, dış kaynaklı finansmanın Türkiye proje finansmanı ekosistemindeki belirleyici rolünü bir kez daha gösterdi. Toplam 5,8 milyar dolarlık dış finansman girişi, önceki döneme kıyasla kayda değer bir artış anlamına geliyor. Bu süreçte EBRD, KfW, Proparco, DEG, DFC ve UKEF gibi uluslararası kurumlar öne çıkarken, yerel tarafta özellikle TSKB, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilirlik odaklı projelerde aktif rolünü sürdürdü.
Proje finansmanı işlemlerinin türlere göre dağılımı, Türkiye’de yatırımların niteliğine ilişkin önemli bir görünüm sunuyor. 2024 yılında işlemlerin %71’i birincil finansman, %23’ü portföy finansmanı, %6’sı ise refinansman olarak gerçekleşti. Bu kompozisyon, Türkiye’de proje finansmanının ağırlıklı olarak yeni yatırımların, kapasite artışlarının ve stratejik projelerin hayata geçirilmesini destekleyen bir yapı sergilediğini ortaya koyuyor.