Türkiye’nin tepki gösterdiği anlaşma, Yunanistan hükümeti ile ABD’li Chevron arasında 16 Şubat’ta imzalandı.
Ankara, bunun Türkiye- arasında 2019’da yapılan deniz yetkilendirme anlaşmasını fiilen ihlal ettiği görüşünde.
Tarafların yaptığı açıklamalara göre Yunanistan, son dönemde Akdeniz’e ilgi gösteren Chevron ile Girit adası ve Mora Yarımadası’nın güneyinde toplam dört blokta hidrokarbon arama anlaşması imzaladı.
Anlaşmaya göre, Chevron ile Yunanistan enerji şirketi HelleniQ Energy toplam 47 bin kilometrekarelik bir alanda petrol ve doğalgaz arayacak.
Anlaşma, Yunanistan parlamentosunda onaylanmasının ardından yürürlüğe girecek.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, 22 Şubat’ta yaptığı açıklamada, anlaşmayı Atina’nın hidrokarbon arama sürecinin kapsamlı bir yeniden başlangıcı olarak tanımladı ve benzer adımların devam edeceğini kaydetti.
Akdeniz’de İsrail, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Mısır’la işbirlikleri olan ve aktif süreçlerde yer alan Chevron, Şubat ayında Türkiye ve Suriye ile de mutabakat muhtıraları imzalamıştı.
Atina ile Chevron arasında imzalanan anlaşmayı Türkiye-Yunanistan eksenine taşıyan açıklama ise 19 Şubat’ta Milli Savunma Bakanlığı kaynaklarınca yapıldı.
Haftalık basın brifinginde konuşan bakanlık kaynakları, Atina-Chevron anlaşmasının Türkiye’nin “deniz yetki alanlarını doğrudan etkilememekle birlikte uluslararası hukuka ve iyi komşuluk ilişkisine aykırılık oluşturduğunu” kaydetti.
Kaynaklar, Atina’nın imzaladığı anlaşmanın Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan Deniz Yetki Alanlarına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nın ihlal ettiğini ve bu nedenle “hukuksuz” olduğu yorumunu yaptı.
Aynı kaynaklar, “Yunanistan’ın bu tek taraflı ve hukuksuz faaliyetlerine karşı Libya makamlarının girişimlerde bulunması için gerekli desteği sağlamaya devam ediyoruz” bilgilendirmesini de yaptı.
Yunanistan Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis ise Yunanistan’ın uluslararası hukuka uygun şekilde aktif bir politika izlediğini, kimsenin de bunu sorgulayamayacağını kaydetti.
Türkiye ve Libya dışişleri sessiz
Savunma Bakanlığı kaynaklarının yaptığı açıklamayı farklı kılan unsurlardan biri benzer bir tepkinin Dışişleri Bakanlığı’ndan kurumsal olarak ya da bir Türk yetkiliden bireysel olarak tekrarlanmaması oldu.
Normal koşullarda Yunanistan’ın Ege veya Akdeniz’in tartışmalı noktalarında attığı adımlar veya aldığı siyasi kararlara Ankara, ilgili tüm kurumların katılımıyla yanıt veriyor.
Savunma Bakanlığı kaynaklarının açıklamasının diğer önemli bir unsuru ise Libya’nın da Atina-Chevron anlaşmasına karşı girişimde bulunması için gerekli desteğin sağlanmaya devam edilmesi oldu.