TÜİK’e göre yıllık enflasyon 39, İTO’nun İstanbul için açıkladığı oran 45, ENAG’ın verisi ise 79 olarak duyuruldu. TÜİK hane halkı tüketim alışkanlıklarına göre her ürün ve hizmete belirli bir ağırlık veriyor. ENAG, TÜİK sepetindeki ürünlerin aynısını alarak enflasyonu hesaplarken verileri hane halklarının aktif olarak kullandığı internet sayfalarından elde ediyor. Farkın açılmasında en büyük kalem kira ve eğitim olarak karşımıza çıkıyor. İTO ise toplam 8 harcama grubu içerisinde 493 üründe fiyat araştırması yapıyor ve 24 bin 500 haneden fiyat topluyor. Üç ayrı kurumun birbirinden farklı enflasyon rakamı da bu nedenle oluşuyor.
Uzmanlar TÜİK’in yaptığı araştırmayı körlerin fili tarif etmesine benzeterek, “Körler fili temas ettiği yere göre tanımlar. Bu nedenle enflasyon sonuçları farklılık gösteriyor. Ama asıl sonuç vatandaşın cüzdanından çıkan para karşılığında aldığı ürün miktarıyla zaten ortada” dedi. DİSK-AR, enflasyondaki düşüşün, fiyatların düştüğü anlamına gelmediğine dikkat çekti. Bağımsız Kamu Sendikaları Başkanı Öğretici ise alınan zamların çoktan eridiğini belirterek, “Son 4 yılda maaşlar TÜİK’e göre değil de ENAG’a göre hesaplansaydı, en düşük emekli maaşı 50 bin, en düşük memur maaşı ise 144 bin lira olacaktı” dedi.
TÜİK’in açıkladığı şubat ayı enflasyon rakamının, Bakan Şimşek’in göreve başladığı 2023 Haziran’ındaki yüzde 38.21 seviyesine yaklaşması dikkat çekti. Yaklaşık iki yılın ardından enflasyon o dönemdeki seviyesine geri döndü.
Türk halkının refahını belirleyen en önemli veri kalemi olan enflasyondaki belirsizlik kaos yarattı. TÜİK’e göre yıllık enflasyon yüzde 39,05, İTO’nun İstanbul için açıkladığı oran yüzde 45.35, ENAG’ın açıkladığı veri ise yüzde 79,51 oldu. Uzmanlar 3 kurumun 3 farklı sonucunu değerlendirerek, “Hangisi doğru tartışılır ama kesin olan bir şey var TÜİK’in verileri yanlış” dedi.
Türkiye ekonomisinin kronikleşen sorunu olan ve vatandaşın satın alma gücünü gösteren enflasyon verisinde üç ayrı kurumdan farklı oranlar açıklandı. Rakam oyunları ise gerçek soruna odaklanıp çözüm geliştirilmesine imkan vermiyor. Uzmanlar, teşhisin makyajlı olması nedeniyle enflasyonun düşürülmesi konusunda atılan adımların da boşa çıktığını söylüyor. Enflasyonu artıran en önemli 3 kalem ise gıda, kira ve ulaştırma olarak veriliyor. Bu kalemlerde gerçek fiyatları baz alarak yapılan hesaplamaların enflasyonu daha inandırıcı kılacağına vurgu yapılıyor. Şubat ayı TÜFE verilerine göre yıllık enflasyon TÜİK’te 20 ay sonra yüzde 40’ın altına gerileyerek 39,05 oldu. İstanbul için İTO şubat ayı yıllık enflasyonu yüzde 45.35, ENAG’da yüzde 79,51 olarak hesapladı. Aylık enflasyon verileri de sırasıyla yüzde 2.27 yüzde 3.19 ve yüzde 3,37 oldu. TÜFE’de aylık bazda en yüksek artış yüzde 9,92 ile eğitimde görüldü. Konutta yüzde 4,58, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3,17, lokanta ve otellerde yüzde 3,12, ulaştırmada yüzde 3,05, çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 2,93, haberleşmede yüzde 2,38, ev eşyasında yüzde 1,70, eğlence ve kültürde yüzde 0,25 artış görüldü. Üç grupta ise fiyat düşüşü görüldü. En büyük düşüş yüzde 5,06 ile giyim ve ayakkabıda gerçekleşirken, sağlıkta yüzde 4,36, alkollü içecekler ve tütünde yüzde 0,01 düşüş meydana geldi.
Üç ayrı kurumun benzer ürünleri baz alarak yaptığı enflasyon hesaplamasında farklı sonuç alması vatandaşın da kafasını karıştırıyor. TÜİK hane halkı tüketim alışkanlıklarına göre her ürün ve hizmete belirli bir ağırlık veriyor ve bu sayede enflasyon hesaplanıyor. ENAG, TÜİK sepetindeki ürünlerin aynısını alarak enflasyonu hesaplarken verileri internet üzerinden ‘veri kazıma’ denilen yöntemle topluyor. Veriler özellikle bütün hane halklarının aktif olarak kullandığı sayfalardan elde ediliyor. Farkın açılmasında en büyük kalem ise kira ve eğitim olarak karşımıza çıkıyor. ENAG, kira fiyatlarını emlak sitelerinden doğrudan alıyor ve kira artışını her ay tüm kiracıların ev değiştirmiş olduğu varsayımı üzerinden hesaplıyor. İstanbul Ticaret Odası ise toplam 8 harcama grubu içerisinde 493 üründe fiyat araştırması yapıyor ve 24 bin 500 haneden fiyat topluyor. Üç ayrı kurumun birbirinden farklı enflasyon rakamı da bu nedenle oluşuyor. Uzmanlar, özellikle TÜİK’in yaptığı araştırmanın körlerin fili tarif etmesine benzeterek, “Körler fili temas ettiği yere göre tamımlar. Bu nedenle enflasyon sonuçları farklılık gösteriyor. Ama asıl sonuç vatandaşın pazarda cüzdanından çıkan para karşılığında aldığı ürün miktarıyla zaten ortada” dedi.