ABD iftar sofrasında vurmuştu İran’dan ultimatom geldi: Dena’nın intikamını alacağız
Dünya, Kovid-19 pandemisinin ve 2008 Küresel Finans Krizi’nin yaralarını sarmaya çalışırken, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı savaşla birlikte yeni ve eşi benzeri görülmemiş bir “stagflasyon” (durgunluk içinde enflasyon) tehdidiyle karşı karşıya kaldı.
Arap Araştırmaları ve Politika Çalışmaları Merkezi Ekonomi Çalışmaları Birimi tarafından 12 Nisan 2026’da yayımlanan “Hangisi Ekonomik Olarak Daha Ağır: Kovid-19 Pandemisi mi Yoksa ABD-İsrail’in İran’a Yönelik Savaşı mı?” başlıklı rapor, krizin kazananlarını, kaybedenlerini ve küresel tedarik zincirindeki devasa kırılmaları gözler önüne serdi.
Raporun en çarpıcı tespitlerinden biri enerji piyasalarındaki el değiştirme oldu. Çatışmaların merkez üssündeki Hürmüz Boğazı’nın ticarete kapanması, bölge ülkelerine ağır bir fatura kesti. İran’ın savaşı komşu ülkelere taşıyarak küresel ekonomik baskı yaratma stratejisi sonucunda, Körfez ülkeleri ve Irak’ın hidrokarbon ihracatı savaşın ilk 40 gününde %76 oranında düştü. Bu ülkelerin sadece enerji ihracatından kaynaklanan kaybı 40 milyar doları, gübre ihracatındaki kaybı ise 1 milyar doları aştı. Rapora göre Körfez ülkeleri, savaşın devam ettiği her gün 1 milyar dolardan fazla ihracat geliri kaybediyor.
Buna karşılık, savaş bölgesinin dışındaki enerji ihracatçıları adeta altın çağını yaşıyor. Rusya, Kanada, Norveç, Brezilya, Kazakistan ve Nijerya gibi ülkeler, günlük 17 milyon varillik ihracatlarıyla artan fiyatlardan faydalanarak kısa sürede 15 milyar dolar ek gelir elde etti.
Brent petrol fiyatlarının 132 dolar seviyelerini test ettiği kriz, dünya genelinde akaryakıt fiyatlarını uçurdu. Mart 2026’nın son haftasında benzin fiyatları Filipinler’de %50, ABD, Avustralya, Nijerya ve Kanada’da ise %25’in üzerinde artış gösterdi.
Japonya, Brezilya, İngiltere ve hatta Hürmüz Boğazı krizinden en çok etkilenmesi beklenen Çin gibi ülkeler ise devlet sübvansiyonları, vergi indirimleri ve fiyat kontrolleri ile bu artışı %10 seviyesinin altında tutmayı başardı. Üretim ve lojistiğin can damarı olan dizel fiyatlarındaki artış ise benzini katlayarak Filipinler’de %81, ABD’de %41, Kanada’da %36 seviyelerine ulaştı.
İran’ın nokta atışı vuruşlarının sırrı çözüldü: ABD ve İsrail TEE-01B’ye yenildi