Dünya Gazetesi’nin haberine göre, gündemdeki ilk model, her kripto varlık alım-satım işleminden küçük bir oranda otomatik vergi kesintisi yapılmasını öngörüyor. Örneğin, daha önce Türkiye’de faaliyette bulunan borsalara yatırılan tutarlarda on binde 4, Borsa İstanbul’daki hisse işlemlerinde ise on binde 2 oranında uygulanan işlem vergilerine benzer şekilde, kripto işlemleri için de yüzde 0,02’lik bir oran öneriliyor. Bu modelin, kapsayıcılığı sayesinde düşük oranlarla bile yüksek gelir yaratabileceği belirtiliyor.
İkinci seçenek, kripto kazançlarının ticari gelir ya da değer artış kazancı kapsamında değerlendirilerek gelir vergisine tabi tutulması. Ancak kazancın hangi işlemde ve ne zaman oluştuğunun belirlenmesindeki teknik zorluklar, yöntemin etkinliğini sınırlıyor. Bu nedenle cüzdanlar arası entegrasyonun sağlanması, işlem geçmişinin şeffaflaştırılması ve kayıt sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Üçüncü model ise özellikle düzenli şekilde alım-satım yapan bireylerin KDV mükellefi olarak değerlendirilmesini içeriyor. Bu noktada Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) kripto varlıkları “gayrimaddi hak” olarak tanımlaması önemli bir dayanak oluşturuyor. Bu tanıma dayanarak, telif ve lisans gelirlerinde uygulanan KDV rejiminin, kripto işlemlerine de uyarlanması gündeme gelebilir.
SPK tarafından kripto hizmet sağlayıcılarına yönelik yapılan düzenlemeler vergilendirme süreci için bir temel oluştursa da, mevcut mevzuatta hala önemli boşluklar bulunuyor. Özellikle blokzincir teknolojisinin sağladığı yüksek izlenebilirlik ile kullanıcı anonimliği arasındaki denge, vergi otoriteleri için ciddi bir sınav niteliği taşıyor. Kripto varlıkların bu yönüyle hem yeni nesil maliye politikaları hem de finansal şeffaflık açısından önemli bir test sunduğu değerlendiriliyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yaptığı son açıklamada, yeni düzenlemelerin meşru faaliyetleri desteklerken yasa dışı işlemlerle kararlı biçimde mücadele edeceğini söyledi. Şimşek, “Likidite sağlama, piyasa yapıcılığı veya arbitraj gibi belgelenebilir işlemler, platformların sorumluluğu ve denetimi altında, herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın sürdürülebilecek” dedi.