Uzmanlara göre yüksek gelir grubundaki kişiler için bu maliyetler hâlâ yönetilebilir seviyede kalırken, düşük gelir grubunun araç sahibi olması zaten oldukça sınırlı. Ancak asıl kırılma orta gelir grubunda yaşanıyor. Artan giderler nedeniyle birçok kişi aracını elden çıkarmayı tercih ediyor. Özellikle büyük şehirlerde ikinci araçların satışa çıkarılması dikkat çekerken, bazı aileler tamamen araçsız kalmayı göze alıyor.
Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre; bir otomobilin yıllık gider kalemleri incelendiğinde ortaya çarpıcı bir tablo çıkıyor. Yakıt masrafı 42 bin ile 65 bin lira arasında değişirken, Motorlu Taşıtlar Vergisi 5 bin ila 15 bin lira arasında seyrediyor. Trafik sigortası 8 bin ile 20 bin lira, kasko 10 bin ile 30 bin lira, bakım giderleri ise 8 bin ile 20 bin lira arasında değişiyor. Otopark için yıllık 12 bin ile 36 bin lira arasında ödeme yapılırken, köprü ve otoyol geçişleri, lastik değişimleri, temizlik masrafları ve artan trafik cezaları da eklendiğinde toplam maliyet çoğu araç sahibi için 150 bin lirayı geçiyor.
Artan maliyetlerin sahadaki etkisi de net şekilde hissediliyor. Özellikle trafik cezalarındaki yükseliş, bazı araç sahipleri için bardağı taşıran son damla oluyor. Nitekim yüksek ceza ödemek zorunda kalan bazı vatandaşların araçlarını satışa çıkardığı görülüyor. Sosyal medyada da “araba artık masraf kapısı oldu” şeklindeki paylaşımların artması, bu eğilimin yaygınlaştığını gösteriyor.
İkinci el otomobil piyasasında da dikkat çekici bir yön değişimi yaşanıyor. Sektör temsilcileri, geçmişte araç almak için gelen müşterilerin artık araç satmak için başvurduğunu belirtiyor. Galericilere göre, yakıt, sigorta, kasko, vergi ve diğer giderlerin toplamı orta gelirli vatandaş için sürdürülemez noktaya ulaşmış durumda. Bu nedenle yeni araç talebi geri planda kalırken, satışa sunulan araç sayısında artış gözleniyor.
Araç sahipliğinin zorlaşmasıyla birlikte ulaşım alışkanlıklarında da önemli bir dönüşüm yaşanıyor. “İhtiyaç halinde kullanım” anlayışı giderek yaygınlaşırken, toplu taşıma, kısa süreli araç kiralama ve dijital ulaşım uygulamalarına olan ilgi artıyor. Bunun yanı sıra paylaşımlı yolculuk sistemleri daha fazla tercih edilirken, kısa mesafelerde scooter ve bisiklet kullanımı da yaygınlaşıyor. Daha ekonomik bir seçenek olarak motosiklete yönelenlerin sayısında da artış dikkat çekiyor.