Son dakika! Hürmüz Boğazı resmen kapatıldı: İran’dan petrol piyasalarını sarsacak adım
Yaklaşık bir aydır devam eden ve tüm dünyayı sarsan İran-ABD-İsrail savaşının ekonomik faturası ağırlaşıyor. Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selva Demiralp, Medyascope’ta Ruşen Çakır’ın sorularını yanıtlayarak krizin anatomisini çıkardı. Demiralp’e göre Türkiye, makroekonomik dengelerinin zayıf olduğu bir dönemde yakalandığı bu küresel krizden en çok yara alacak ülkelerin başında geliyor.
İşte Prof. Dr. Demiralp’in açıklamalarından öne çıkan çarpıcı başlıklar:
Savaşın en büyük birincil etkisinin küresel petrol vanası olan Hürmüz Boğazı’nın kapanması olduğunu belirten Demiralp, artan petrol fiyatlarının Türkiye ekonomisine faturasını üç ana başlıkta özetledi:
Bütçe Açığı: “Türkiye, artan küresel petrol fiyatlarının içerideki enflasyonist etkisini baskılamak için Eşel Mobil sistemine geçti. Devletin petrol üzerinden aldığı vergiden feragat etmesi, bütçe açığının hızla artması anlamına geliyor.”
Enflasyon: “Petrol en kritik ara malı. Fiyatının fırlaması, doğrudan tüm üretim maliyetlerinin ve etiket fiyatlarının artmasına, yani enflasyonun körüklenmesine yol açıyor.”
Cari Açık: “Türkiye enerji ithalatçısı bir ülke. Fiyatlar ne olursa olsun bu enerjiyi almak zorundayız. Bu da ithalat faturamızın ve cari açığımızın kontrolsüzce büyümesi demek.”
Küresel belirsizliğin güvenli liman arayışını tetiklediğini belirten Demiralp, Türkiye’den ciddi bir yabancı sermaye kaçışı olduğunu vurguladı:
“Savaşın başından beri Türkiye’den 25-30 milyar dolar civarında sıcak para çıkışı var. Yabancı yatırımcı hissesini, tahvilini satıp dolarını alıp çıkıyor. Bu durum kur üzerinde devasa bir baskı yaratıyor. Ekonomi yönetimi, Eylül 2021 sonrası uygulanan politikalarla eksiye düşen ve ilmek ilmek, acı reçetelerle biriktirilen rezervleri şimdi kuru tutmak için satmak zorunda kalıyor. Gelen son rakamlara göre 33 milyar dolar civarında bir rezerv erimesi var. Biz ABD Merkez Bankası (FED) değiliz, dolar basamıyoruz. Bu rezerv satışının bir sonu var. Bu şekilde ne kadar gidebiliriz?”