Analizde, küresel ticaretin son yıllarda jeopolitik riskler, ticaret engelleri ve finansal krizler gibi nedenlerle sık sık kesintiye uğradığı vurgulandı. Böyle dönemlerde, ihracatını yalnızca sınırlı sayıda ürün ya da pazara odaklayan ülkelerin, bu gelişmelerden daha olumsuz etkilendiği belirtildi. Bu nedenle, ürün ve pazar çeşitliliğinin artırılmasının dış şoklara karşı dayanıklılığı önemli ölçüde güçlendirdiği ifade edildi.
2013-2024 dönemini kapsayan analizde, Türkiye’nin ihracat yaptığı ürün ve ürün-ülke sayılarında dikkate değer bir artış yaşandığı görülüyor. 12 haneli Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) baz alınarak yapılan değerlendirmeye göre:
Bu veriler, Türkiye’nin ihracat ağının zaman içinde hem daha çeşitli hem de daha karmaşık ve dayanıklı hale geldiğine işaret ediyor.
Analiz, Türkiye’nin ihracat çeşitliliğini yalnızca zaman içerisindeki gelişimiyle değil, aynı zamanda benzer gelişmekte olan ülkelerle karşılaştırmalı olarak da inceliyor. 2023 yılı itibarıyla Türkiye, dünyada ihracata konu olan ürünlerin yaklaşık yüzde 84’ünü ihraç edebilen bir ülke konumuna ulaştı. Bu oran, 2013 yılına kıyasla yüzde 4,3 artış gösterdi.
Ürün-ülke kombinasyonu açısından da Türkiye güçlü bir performans sergiliyor. 2023 yılında, küresel olarak ihracat yapılan her 100 pazarın 22’sinde Türkiye yer aldı. Bu oran 2013’te 16’ydı. Artış, Türkiye’nin küresel ticaretteki erişim alanını genişlettiğini gösteriyor.