ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri harekâtın ardından enerji piyasalarında sular durulmuyor. Konuya aşina kaynakların Bloomberg’e aktardığına göre, üst düzey Trump yönetimi yetkilileri, uzayan bir çatışma durumunda petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar fırlaması gibi “aşırı senaryoların” olası sonuçlarını inceliyor.
Yetkililer, bu modellemenin bir tahmin olmadığını, kriz dönemlerinde yapılan olağan bir risk değerlendirmesi ve her türlü olasılığa karşı hazırlıklı olma çabasının bir parçası olduğunu belirtiyor.
Kaynaklara göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, savaş (“Epic Fury” / Destansı Öfke Operasyonu) başlamadan önce bile çatışmanın petrol fiyatlarını artıracağı ve ekonomik büyümeye zarar vereceği yönündeki endişelerini dile getirdi. Hazine yetkililerinin haftalardır petrol ve benzin fiyatlarındaki dalgalanmalara ilişkin kaygılarını Beyaz Saray’a ilettiği iddia ediliyor.
Ancak Beyaz Saray sözcüsü Kush Desai bu iddiaları kesin bir dille yalanladı. Desai, yönetimin her zaman çeşitli fiyatlandırma senaryolarını değerlendirdiğini ancak “varil başına 200 dolar” ihtimalinin özel olarak incelenmediğini belirtti. Sözcü, Bakan Bessent’in kısa vadeli kesintilerden “endişe duymadığını” ve Amerikan ekonomisinin uzun vadeli gidişatına güvendiğini vurguladı. Enerji Bakanı Chris Wright da 12 Mart’ta yaptığı açıklamada fiyatların 200 dolara fırlamasını “düşük bir ihtimal” olarak nitelendirmişti.
Savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatlarında ciddi bir artış yaşandı. ABD ham petrolü (WTI) yaklaşık %30 artışla 91 dolar seviyesine çıkarken, Brent petrol aynı dönemde neredeyse %40 değer kazanarak 102 dolar civarında işlem görmeye başladı.
Küresel petrol ve doğalgaz ihracatının beşte birinin yapıldığı Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların durma noktasına gelmesi, dünya genelindeki ekonomileri şimdiden vurmaya başladı. ABD’de en belirgin etki perakende benzin fiyatlarındaki %30’luk artış oldu ve Trump’ın geçtiğimiz yıl “önemli bir ekonomik başarı” olarak övündüğü düşüşleri sıfırladı.
Ham petrolün 200 dolara çıkması dünya ekonomisi için muazzam bir şok anlamına geliyor. Enflasyona göre düzeltilmiş rakamlarla petrol, son yarım yüzyılda bu seviyeyi sadece bir kez; 2008’deki küresel finans krizinin hemen öncesinde görmüştü.