ŞAP HASTALIĞI NEDİR?
Şap hastalığı (Foot and Mouth Disease – FMD), başta sığır, koyun, keçi ve domuz olmak üzere çift tırnaklı hayvanlarda görülen son derece bulaşıcı viral bir hastalıktır. Hastalığın etkeni, Picornaviridae ailesine ait bir RNA virüsüdür.
Enfekte hayvanların salyası, idrarı, dışkısı ve yaralarından çevreye bulaşan virüs; doğrudan temas, solunum yoluyla havadaki damlacıklar, enfekte ekipmanlar ya da giysiler aracılığıyla hızla yayılabilir.
ŞAP HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Şap hastalığına yakalanan hayvanlarda en belirgin bulgu, ağız ve ayaklarda oluşan sıvı dolu kabarcıklardır. Bu yaralar, hayvanlarda salya artışı, iştahsızlık, su içmekte zorluk ve topallık gibi belirtilerle birlikte görülür. Ayrıca yüksek ateş ve halsizlik de hastalığın ilk evrelerinde yaygındır. İneklerde süt verimi ciddi şekilde düşerken, genç kuzularda kalp kası tutulumu nedeniyle ani ölümler yaşanabilir. Koyun ve keçilerde belirtiler hafif seyretse de virüs taşıyıcısı olarak salgının yayılmasına katkı sağlayabilirler.
ŞAP HASTALIĞI İNSANA BULAŞIR MI?
Şap hastalığı insanlara nadiren bulaşır. Enfekte hayvanlarla doğrudan temas halinde olan veterinerler, çiftçiler ve mezbaha çalışanları risk altındadır. İnsanlarda hastalık genellikle hafif grip benzeri belirtilerle kendini gösterir. Boğaz ağrısı, ağızda yaralar ve hafif ateş sık görülen semptomlardır. Bu nedenle hayvanlarla temas halinde olan kişilerin kişisel hijyen kurallarına dikkat etmesi büyük önem taşır.
ET VE SÜT TÜKETİMİ GÜVENLİ Mİ?
Virüs, yüksek ısıda etkisiz hale geldiğinden, iyi pişirilmiş etler sağlık açısından risk taşımaz. Ancak kesim öncesi hijyen kurallarına dikkat edilmemesi durumunda sorun yaşanabilir. Çiğ süt veya pastörize edilmemiş süt ürünleri ise risklidir. Güvenli ve işlenmiş süt ürünlerinin tercih edilmesi tavsiye edilir.