Sabah uyandığında gördüğü rüyayı kaydeden katılımcının anlatımı, uykuya geçiş sırasında duyulan kelimelerin rüya içeriğinde yer alıp almadığını incelemek için kullanıldı.
Deney, Massachusetts Institute of Technology (MIT) araştırmacıları tarafından yürütüldü. “Hedefli rüya kuluçkası” olarak adlandırılan yöntemde, özellikle uykuya dalışın erken evresi olan N1 sırasında verilen tematik ipuçlarının rüya anlatımlarında daha sık ortaya çıktığı tespit edildi.
Ömür Tanyel’in Cumhuriyet’te yer alan haberine göre uyku araştırmaları, beynin özellikle hafif uyku evrelerinde dış dünyaya tamamen kapalı olmadığını gösteriyor. Daha önce yapılan çalışmalarda da öğrenilen bilgilerin uyku sırasında verilen ses veya koku ipuçlarıyla pekiştirilebildiği ortaya konmuştu.
“Targeted Memory Reactivation” adı verilen bu yöntem, belleğin uyku sırasında yeniden etkinleşmesini sağlayabiliyor. Hedefli rüya kuluçkası ise bu etkinin rüya içeriğine kadar uzanabileceğini düşündürüyor.
2023’te yayımlanan bir başka deneysel çalışma da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Uykuya geçiş evresinde belirli temalarla yönlendirilen rüyaların ardından yapılan testlerde katılımcıların yaratıcı düşünme performansının arttığı görüldü.
Bu bulgu, rüyaların yalnızca geceye ait bir zihinsel etkinlik olmadığını, uyanık bilişsel süreçlerle bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
Bilim insanları rüyaların tamamen kontrol edilebildiğini söylemiyor. Mevcut bulgular yalnızca tematik yönlendirme düzeyinde bir etkiyi gösteriyor ve sonuçlar kişiden kişiye değişebiliyor.