2024 yılı itibariyle yayımlanan bir rapora göre, İstanbul, New York’u geride bırakarak dünyanın en yoğun trafiğe sahip şehri oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, İstanbul’daki motorlu araç sayısı 6 milyona yaklaşırken, bu durum hem trafikte geçirilen süreyi artırıyor hem de hava kalitesini ciddi şekilde düşürüyor. Ancak bu trafik sorunları sadece sıkışıklık ve hava kirliliğiyle sınırlı kalmıyor, aynı zamanda iklimi de etkiliyor.
Prof. Dr. Hüseyin Toros, İstanbul’daki araçların egzozlarından salınan kirletici gazların, atmosferin kimyasal yapısını bozduğunu belirtiyor. Özellikle araç sayısının fazla olmasının, kar yağışını dolaylı olarak etkileyebildiğini vurgulayan Toros, “İstanbul’daki her bir araç bir soba görevi görüyor. Araçların egzozlarından çıkan gazlar ve partiküller atmosfere karışarak sıcaklıkların yükselmesine neden oluyor” diyor. Şehirdeki “şehir ısı adası” olayı, hava sıcaklığını 2 dereceye kadar yükselterek kar yağışını engelliyor. Yani, trafik yoğunluğu olmasaydı, İstanbul’da kar yağışı daha olası olabilirdi.
Trafik yoğunluğunun yalnızca iklimi etkilemediği, aynı zamanda sağlık üzerinde de ciddi tehditler oluşturduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Toros, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine atıfta bulunarak, her yıl dünya genelinde 7 milyondan fazla insanın hava kirliliği nedeniyle hayatını kaybettiğini belirtiyor. Trafikteki kirli hava, ciğerlerden kalp damarlarına kadar birçok sağlık sorununa yol açabiliyor. Bu nedenle, İstanbul gibi büyük şehirlerde toplu taşıma kullanımı veya iş yerlerine yakın konutlar gibi alternatif çözümler öneriliyor.
Araç sayısının azaltılması, hem hava kirliliğinin hem de iklim değişikliğinin önlenmesinde önemli bir adım olacaktır. New York gibi bazı şehirler, araçlarla belirli bölgelere giriş için ücret alırken, bazı ülkeler elektrikli araçlara geçişi teşvik ediyor. İstanbul için de elektrikli araçlar, toplu taşıma yatırımları ve sürdürülebilir ulaşım politikalarının uygulanması, trafik yoğunluğunu ve çevresel etkileri azaltmada etkili çözümler sunabilir.
