Raporda, Türkiye’de bireylerin toplumsal statüsünün büyük ölçüde doğuştan gelen koşullara bağlı şekilde şekillendiği ifade edildi. Özellikle çocuk yoksulluğunun yüksek seviyelerde seyretmesi, eğitime erişim başta olmak üzere yaşam başarısını belirleyen unsurların aileden miras kalan koşullarla belirlendiğini gözler önüne serdi. Annenin eğitim düzeyi ile çocuğun üniversite mezunu olma ihtimali arasındaki belirgin farklar, fırsat eşitsizliğinin nesiller boyunca sürdüğüne işaret etti.
OECD ve Dünya Ekonomik Forumu verilerine dayandırılan değerlendirmede, Türkiye’nin sosyal mobilite endeksinde 82 ülke arasında 64. sırada yer aldığı kaydedildi. Danimarka gibi yüksek mobiliteye sahip ülkelerde toplumsal ilerleme iki kuşakta sağlanabilirken, Türkiye’de bu süreç ciddi bir tıkanma ile karşı karşıya kaldı. Alt sınıflardan gelen bireylerin üst sınıflara yükselme olasılığının oldukça düşük kaldığı belirtildi.
WID verilerine dayanan analizde, 2007’de en zengin yüzde 1’lik kesimin toplam gelirden aldığı pay yüzde 16,7 iken, 2023 itibarıyla bu oran yüzde 24’e çıktı. Aynı dönemde en alt yüzde 50’lik kesimin payı yüzde 16,7’den yüzde 14,1’e düştü. Böylece alt sınıflar yalnızca yerinde saymakla kalmadı, aynı zamanda mutlak anlamda gelir kaybı yaşadı.
V-Dem endeks verilerine göre, Türkiye kamu hizmetlerine erişim konusunda 175 ülke arasında 146. sırada yer aldı. Eğitim, sağlık ve güvenlik gibi alanlarda kamu kaynaklarının siyasal tercihlere göre dağıtıldığına yönelik algının toplumsal düzeyde güç kazandığı vurgulandı. Aynı şekilde, kamu istihdamında liyakat esaslı atamaların yerini siyasal aidiyetin aldığı belirtildi. Türkiye, bu alanda da 145. sıraya geriledi.
2000 sonrası doğan genç kuşağın, hayatlarının tamamını AK Parti iktidarında geçirmesine rağmen bu partiye verdiği desteğin ülke ortalamasının oldukça altında seyrettiği tespit edildi. Analize göre, gençlerin siyasal tercihlerinde yalnızca ekonomik göstergeler değil, eşitlik, adalet ve liyakat gibi normatif değerler de belirleyici rol üstlendi. Sosyal devletin temel ilkeleriyle yeterince buluşamayan genç seçmenlerin iktidar partisine karşı mesafeli ve eleştirel bir konum benimsediği ifade edildi.
Yorumlar kapalı.