Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan İSO temmuz verileri, sanayi için alarm zillerinin güçlü bir biçimde çaldığını ortaya koydu. Yüksek faiz, düşük kur nedeniyle çarklar durma noktasına geldi. Art arda gelen konkordatolar ve iflaslar nedeniyle PMI endeksi hazirandaki 46,7 seviyesinden 45,9’a geriledi. Sektördeki bozulma üç ay üst üste devam etti. Müşteri talebindeki durgunluk öne çıkarken yeni siparişler 25 ay gerileyerek marttan bu yana en düşük seviyede gerçekleşti. Üretimdeki düşüş ise son 10 ayın en yüksek oranına ulaştı.
İstihdam ve satın alma faaliyetleri azalırken firmalar stokları eritti. Girdi maliyetlerindeki artışın TL’deki değer kaybından kaynaklandığı bildirildi. Sanayici için durumun çok ciddi olduğunu söyleyen İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, ‘Sanayimizin bedel ödeme sınırlarını aştığını artık görmeliyiz. Hiç kimse bu duruma kayıtsız kalamaz. Çözüm için siyasi otorite ve tüm paydaşlara diyalog sağlanmalı’ çağrısında bulundu. Kredi kuruluşu Fitch ise Türkiye’deki sanayi şirketlerinin 2025’te de yüksek kredi baskısı altında kalacağı uyarısı yaptı.
Merkez Bankası’nın raporuna göre 2025’te istihdamda sanayi sektörünün payı giderek azalırken, temizlikçi, güvenlikçi, kurye gibi hizmetler sektörünün payı arttı. 2024 Mayıs-2025 Mayıs döneminde sanayi istihdamı 157 bin kişi azalırken, inşaat sektörü 83 bin kişilik ve hizmetler sektörü ise 258 bin kişilik bir artış kaydetti.
Ekonomide yavaşlamanın sinyalleri İSO Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi’nde de kendini göstermeye devam ediyor. İmalat göstergesi İSO PMI temmuz ayında 45,9 olurken, 16 aydır aralıksız daralmaya işaret etti. Yeni siparişlerde üst üste 25. ayda da düşüş yaşandı. Üretim son 10 ayın en sert daralmasını kaydederken, istihdam yalnızca bir sektörde arttı. Zayıf iç ve dış talep, ihracatı da baskılarken firmalar stok eritmeye ve maliyetleri kısmaya odaklandı.
Ekonomide uygulanan kemer sıkıma politikasıyla sanayide daralma devam ediyor. Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en hızlı ve güvenilir referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Temmuz 2025 dönemi sonuçları açıklandı. İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, temmuzda üste üçüncü ay gerileyerek 45,9 düzeyinde gerçekleşti. Endeks, sektörde Ekim 2024’ten bu yana en belirgin yavaşlamanın yaşandığına işaret etti. Ayrıca temmuz ayıyla birlikte sektörün faaliyet koşullarında kesintisiz bozulma eğilimi 16’ncı aya ulaştı. Eşik değer olan 50’nin üzerinde ölçülen tüm rakamlar sektörde iyileşmeye işaret ederken, 50’nin altındaki değerler ise daralmaya işaret ediyor.
Temmuz anketinin öne çıkan gelişmelerinden biri, müşteri talebindeki durgunluk oldu. Yeni siparişler üst üste 25’inci ayda yavaşlarken, temmuzda yaşanan düşüş mart ayından bu yana en yüksek oranda ölçüldü. Dış talep koşullarının zayıf seyrine bağlı olarak yeni ihracat siparişleri de daralmaya devam etti. Yeni siparişlerin azalması üretimin daha da yavaşlamasına katkıda bulunurken, üretim alt endeksi geçen yıl ekim ayından bu yana görülen en belirgin daralmayı kaydetti. Yeni siparişler alt endeksi 46’dan 44.8’e gerileyerek art arda 25. ayda da daralma kaydedildiğini gösterdi. Yeni ihracat siparişleri endeksi de 45.5’ten 45’e geriledi.
Yorumlar kapalı.