Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık fiyat artışı yüzde 34,87 ile genel enflasyonun üzerinde seyretti. Özellikle dar gelirli hanelerin harcamalarında büyük yer tutan gıda harcamalarının ortalama fiyatlardan çok daha hızlı yükselmesi, geçim sıkıntısını daha da derinleştiriyor. DİSK-AR’a göre 2003 yılı baz alınarak hesaplanan endekslerde genel fiyatlar 28,6 kat artarken, gıda fiyatları 43,1 kat yükseldi.
DİSK-AR’ın hesaplamalarına göre, yılın ilk 10 ayında net asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybı 6 bin 322 TL’ye ulaştı. Bu hesaplama TÜİK’in açıkladığı enflasyon oranına göre yapılmış olup, gerçek hayat pahalılığı göz önünde bulundurulduğunda kaybın daha yüksek olabileceği belirtiliyor.
TÜİK’in 2023 Gelir Dağılımı ve 2024 Hanehalkı Tüketim Harcamaları verilerine göre, en düşük yüzde 20’lik gelir grubu toplam gelirin sadece yüzde 6,3’ünü alıyor ve harcamalarının yüzde 30,4’ünü gıdaya ayırıyor. Buna karşılık, en yüksek yüzde 20’lik grup gelirin yüzde 48,1’ine sahip ve yalnızca yüzde 12,8’ini gıdaya harcıyor. Bu tablo, fiyat artışlarının düşük gelir gruplarında daha yoğun hissedildiğini gözler önüne seriyor.
Verilere göre, düşük gelirli haneler konut ve ulaştırma harcamalarında artış yaşarken, gıdaya ayırdıkları bütçede önemli bir daralma gözlemleniyor. En düşük gelirli yüzde 20’lik grubun gıdaya ayırdığı bütçe oranı 2023’te yüzde 36,6 iken 2024’te yüzde 30,4’e geriledi. Bu durum, artan konut ve ulaşım maliyetleri karşısında temel beslenme ihtiyaçlarının dahi ikinci plana itildiğini gösteriyor.
