Benzer sert kış koşullarının görüldüğü Kuzey Amerika’dan uzmanlar, soğuk havanın da küresel ısınmanın bir sonucu olabileceğini söylüyor.
DW Türkçe’de yer alan habere göre, ABD Ulusal Hava Servisi hafta boyunca “hayati tehlike oluşturabilecek” kadar düşük sıcaklıklar görüleceği uyarısında bulundu. Özellikle kuzey eyaletler Montana, North Dakota ve Minnesota’da eksi 40 santigrat dereceler bekleniyor. Bu ABD’de yılın ilk soğuk hava dalgası değil. Ocak ayında ABD Başkanı Donald Trump’ın geleneksel olarak Kongre binası önünde yapılması planlanan yemin töreni aşırı soğuk yüzünden kapalı alana taşınmıştı.
İklim değişikliği sonucu bazı bölgeler diğerlerine göre daha hızlı ısınıyor; örneğin 2022’de Nature dergisinde yayınlanan bir çalışmaya göre kuzeydeki Arktik bölgesinin ısınma hızı dünya ortalamasından dört kat daha fazla. Bu duruma “Arktik amplifikasyonu” adı veriliyor.
İklim değişikliğinin aşırı hava olaylarına etkisini araştıran World Weather Attribution’un 2022 raporuna göre Avrasya ve Kuzey Amerika’daki aşırı kış koşulları Arktik amplifikasyonu ile bağlantılı olabilir. Bu alandaki çalışmalar görece yeni olsa da bilim insanlarının tespitleri özetle şöyle:
Normalde kuzeydeki soğuk hava ile güneydeki sıcak hava arasındaki basınç farkı gezegeni batıdan doğuya kesen sürekli rüzgarlara neden olur ve bu hava akımı soğuk havayı kuzeye hapseder. Bu duruma kutup girdabı adı veriliyor. Ancak kuzeydeki hızlı ısınma iki hava kütlesi arasındaki sıcaklık farkını azaltırken rüzgarlar da güçsüzleşiyor. Zayıflayan kutup girdabı kuzeydeki soğuk havanın daha güneye inebildiği ani dalgalanmalara izin veriyor.
ABD’nin en saygın üniversitelerinden Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde görevli iklim bilimci Wanying Kang, “Kutup rüzgarlarının zayıflamasıyla soğuk hava dalgalanmalarının Meksika’ya kadar inebileceğini” belirtiyor.
ABD merkezli özel bir şirket olan Atmospheric and Environmental Research’den hava olayları uzmanı Judah Cohen 2021’de Science dergisinde yayınlanan bir çalışmasında, iklim değişikliğinin güney bölgelerde soğuk hava olaylarının görülme sıklığını artırabileceğini kaydediyor. Araştırmacılar normalde daha fazla nem tutma kapasitesine sahip sıcak havanın aniden soğumasıyla ortalamaların üzerinde kar yağışı kaydedilebileceğini de belirtiyor.
