Sokakta tanımadığı kişilere sarılmak isteyen, yeni tanıştığı insanlara karşı yoğun bir sıcaklık hisseden bireyler… Bu davranış biçimi tıpta “Williams Sendromu” (WS) olarak adlandırılıyor. BBC yazarı Jasmin Fox-Skelly, bu nadir sendromla ilgili bilimsel bulguları bir araya getirdiği makalesinde, WS’nin hem sosyal hem de biyolojik yönlerini ayrıntılı şekilde ele alıyor.
Yaklaşık her 7.500 kişiden 1’inde görülen bu genetik durum, bireylerin sosyal davranışlarını derinden etkiliyor. Uzmanlar bu sendromu zaman zaman “otizmin tersi” olarak tanımlıyor. Zira WS’li bireyler doğuştan gelen bir yakınlık kurma isteğine sahip: Şefkatli, empatik, konuşkan ve sosyal yapılarıyla tanıştıkları herkese “yeni en iyi arkadaşları” gibi davranıyorlar.
Ancak Fox-Skelly’nin aktardığına göre bu aşırı sosyal eğilim bazı riskleri de beraberinde getiriyor. Williams Sendromlu bireyler, yabancılara karşı fazla güvenli ve açık olduklarından, istismara, zorbalığa ve yalnızlığa karşı savunmasız hale gelebiliyor.
Sendromun kaynağı ise kromozomlardaki genetik bir silinme. İnsanların 7. kromozom çiftinde 25 ila 27 genin eksik olmasıyla ortaya çıkan WS, özellikle ELN ve BAZ1B gibi genlerin yokluğuyla ilişkilendiriliyor. ELN geni, elastin adı verilen ve damarları esnek tutan proteini kodlarken, bu genin yokluğu WS’li bireylerde ömür boyu süren kalp-damar sorunlarına yol açıyor.
BAZ1B ise yüz şeklinin oluşumunda rol oynayan nöral krest hücrelerini etkiliyor. WS’li bireylerde görülen karakteristik yüz yapısı – küçük çene, kalkık burun, geniş ağız – bu nedenle oluşuyor.
Bilim insanları, bu aşırı sosyal davranışın tam olarak hangi genle bağlantılı olduğunu ise hâlâ netleştirmiş değil. Ancak bazı teorilere göre bu konuda GTF2I adlı gen öne çıkıyor. Bu genin eksikliği, hayvanlarda da benzer sosyal davranış artışı yaratıyor. Örneğin, GTF2I’si olmayan farelerin diğer farelere daha kolay yaklaştığı ve köpeklerin de bu genin varyantını taşıdığı belirtiliyor.
Fox-Skelly’nin aktardığına göre, bu genin insanlardaki ifadesi arttığında sosyal kaygı bozuklukları ortaya çıkarken, eksildiğinde ise aşırı dostane bir yapı görülüyor.
Yorumlar kapalı.