CHP’nin 4 Kasım 2023’teki 38. Olağan Kurultayı’nda partinin 8. genel başkanı olarak seçilen Özgür Özel, “Hepinize namus ve şeref sözü; ön seçimin teminatı bir genel başkan olacağım” demişti. Özel’in, salı gün partisinin grup toplantısında, son adımında cumhurbaşkanı adayının belirleneceği yeni bir sürece başladıklarını belirtmesi CHP teşkilatlarını hareketlendirdi. Özel de ön seçim vaadini biraz gecikmeli de olsa yerine getirmiş oldu.
CHP Lideri Özel, takvim net olarak açıklandıktan sonra üye olanların seçimde oy kullanamayacağını söyledi. Özel’in bu çağrısının ardından edinilen bilgiye göre iki saat içinde partiye 3 bin yeni üye katıldı.
Özel’in, cumhurbaşkanı adayını belirlemek için vatandaşlara partiye üye olma çağrısı yapmasının ardından ilgili genel başkan yardımcılıkları, “Cumhurbaşkanı adayının örgüt denetiminde yapılacak bir ön seçimle nasıl belirlenebileceğine” ilişkin bir yönerge çalışmasına başladı. Yönergenin hazırlanmasının ardından bir takvim oluşturulacağı, ardından adayı belirlemek için oy kullanacakların partiye üye olması için bir süre belirleneceği öğrenildi.
Ön seçimlerin dünyada, özellikle de ABD’de, seçim sisteminde oldukça merkezi bir rolü olmasına rağmen Türkiye’de CHP ve DEM Parti dışındaki partilerin seçmenleri bu uygulamaya yabancı. DEM Parti’de son ön seçim, 31 Mart 2024 tarihinde gerçekleşen yerel seçimler öncesinde belediye başkan adaylarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştı. CHP ise son ön seçimini 2015 yılında yapmıştı.
7 Haziran 2015 Genel Seçimleri öncesi CHP, adaylarını belirlemek için hakim denetiminde 41 il ve 45 seçim bölgesinde ön seçim yapmıştı. Yaklaşık 760 bin CHP üyesinin oy kullanma hakkının bulunduğu önseçime katılım oranı yüzde 50 seviyesinde kalmış; fakat hem seçimler öncesinde hem sonrasında CHP’de kulisler oldukça hareketlenmişti.
Bu ön seçimler sonrasında CHP’de o döneme kadar siyaset yapan birçok isim siyaset sahnesinde geri plana düşmüş, yeni isimler öne çıkmıştı. Özellikle İstanbul 2. bölgede bu ön seçimin sonuçları oldukça sürprizli olmuştu. “Demokrasiye inandığını” belirterek kontenjan adayı olmayı reddeden dönemin CHP Genel Başkan Yardımcısı Ercan Karakaş, 16. sırada kalmıştı.
Diğer illerde de sürprizler olmuş; Deniz Baykal’ın genel başkanlık yaptığı dönemde çekirdek ekibinde olan Önder Sav ve Mehmet Sevigen liste dışı kalmıştı. Eski CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, Antalya’da 14 kişilik milletvekili aday listesinin belirlenmesi için yapılan ön seçimden 2’nci sırada çıkmış; Antalya’da 96 milletvekili aday adayının yarıştığı önseçimde Niyazi Nefi Kara, Deniz Baykal’a 1390 oy fark atmıştı.
Bu ön seçimler sonrasında Baykal döneminin genel sekreteri Önder Sav liste dışı kaldığı gibi ekibinden de birçok isim listeye girememiş ya da alt sıralarda girmişti. Deniz Baykal’a yakın birçok isim de yine aynı şekilde liste dışı kalmıştı. 2015 ön seçimi, CHP’nin bundan sonraki on yılını etkilemiş; CHP’de Kemal Kılıçdaroğlu’na karşı genel başkan seçildiği 2010’dan ön seçimlerin olduğu 2015’e kadar süren eski parti içi muhalefet zayıflamış; fakat yeni bir muhalefet doğmuştu.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısıyla 24 Haziran 2018’de yapılan erken genel seçimler için dönemin CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu, adayların ön seçimle belirlenlemesi uygulamasına başvurmadı. Zira 2015’ten 2018’e kadarki 3 yıllık sürede ön seçimle gelen milletvekilleri, delege desteğiyle aday olup seçildikleri için parlamentoda ve parti içinde daha “bağımsız” ve eleştirel profil çizerken, aralarında İlhan Cihaner‘in de bulunduğu bazı isimler ise parti içi muhalefet hareketi başlattı.
