Iğdır’daki hava kirliliğinin bu denli tehlikeli seviyelere ulaşmasının ardında çok sayıda faktör bulunuyor. En temel neden, kenti çevreleyen yüksek dağların hava sirkülasyonunu yavaşlatarak kirli havanın bir “çukur” içerisinde hapsolmasına neden olması. Coğrafi engelin yanı sıra, yakıt tercihi de büyük bir etken:
Kalitesiz Kömür Kullanımı: Doğal gaz kullanımının kent merkezinin bazı mahalleleri ve köylerde yeterince yaygın olmaması nedeniyle kalitesiz kömür ve tezek yakılması kirliliği artırıyor.
Diğer Çevresel Etmenler: Aşırı betonlaşma, süregelen altyapı çalışmalarından kaynaklanan toz, plansız şehirleşme ve şehir içinde devam eden hayvan besiciliği de hava kalitesini olumsuz etkileyen diğer önemli faktörler arasında.
Iğdır’daki hava kirliliği sadece solunum yolu hastalıklarına değil, çok daha geniş kapsamlı sağlık sorunlarına yol açıyor. Uzmanlar, kirli havanın astım, kanser, felç ve kronik akciğer hastalıkları gibi ciddi rahatsızlıkları tetiklediğini belirtiyor. Hatta çocuklarda bilişsel gelişim bozukluklarına ve ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açabildiği ifade ediliyor.
Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) raporlarına göre, Iğdır’da son yıllarda gerçekleşen her üç ölümden birinin hava kirliliği ile ilişkili olduğu tahmin ediliyor, bu da durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Hava kirliliğine ek olarak, Iğdır’ın Ermenistan sınırında bulunan Metsamor Nükleer Santralından kaynaklanan radyasyon riski de bölge halkı için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Bu durum, kentte kanser vakaları ile KOAH ve astım gibi solunum yolu hastalıklarının yaygın görülmesine katkıda bulunduğu şeklinde yorumlanıyor.
