Dünyanın güç dengeleri değişiyor.Geçmişte petrolü, doğal gazı, enerji yollarını ve askeri kapasiteyi elinde bulunduran ülkeler avantaj sağlıyordu. Bugün ise bunlara yeni ve çok daha görünmez bir güç unsuru ekleniyor: veri.Veriyi işleyen, anlamlandıran ve yapay zekâ ile ekonomik, siyasi ve askeri güce dönüştüren ülkeler önümüzdeki dönemin belirleyicileri olacak.Tam da bu nedenle Türkiye’nin 2026-2030 dönemini kapsayan Yapay Zekâ Eylem Planı’nı sıradan bir teknoloji programı olarak okumamak gerekiyor.18 Ağustos’ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile plan resmen yürürlüğe girdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek plan; kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplumun ortak hareket etmesini öngörüyor.Bana göre burada asıl önemli olan “yapay zekâ” kelimesinden çok “dijital egemenlik” kavramıdır.Çünkü önümüzdeki yıllarda ülkelerin bağımsızlığı yalnızca sınırlarını koruyabilmeleriyle ölçülmeyecek.Kendi verisini üretemeyen, kendi verisini koruyamayan, yüksek işlem gücüne sahip olmayan ve kritik teknolojilerde dışa bağımlı kalan ülkeler, ekonomik ve siyasi kararlarında da giderek başkalarının teknolojik altyapılarına bağımlı hale gelebilir.Türkiye’nin ortaya koyduğu hedefler bu açıdan dikkat çekici.2030 yılına kadar veri merkezi kapasitesinin en az 1 gigavata çıkarılması, 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı kazandırılması, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden kamu verilerinin daha etkin kullanılmasına yönelik hedefler de bulunuyor.Bunlar teknik ayrıntılar gibi görünebilir.
Mehmet Emir Aksoyun Kaleminden: Veri Savaşı Başladı “Türkiye Masada”
Dünyanın güç dengeleri değişiyor.
