Tarım ve Orman Bakanlığı, son dönemde Türkiye’ye girmeye çalışan virüslü domates tohumlarına karşı büyük bir mücadele veriyor. Gümrük kapılarında yapılan operasyonlar, Türkiye’nin tarım sektörünü korumak için büyük bir önem taşıyor. 15 Şubat 2025’te Hindistan menşeli 110 kg domates tohumu İstanbul Havalimanı’ndan giriş yapmak isterken, hemen geri gönderildi. Bu olay, Türkiye’nin sınır kontrollerinde virüslü tohumları tespit etme konusundaki hassasiyetini bir kez daha gösterdi.
Yakalanan tohumlar üzerinde yapılan analizlerde, dünya çapında tarım sektörünü tehdit eden “benekli mozaik virüsü” (ToMMV) ve “kahverengi buruşuk meyve virüsü” (ToBRFV) tespit edildi. Bu iki virüs, tarımda en tehlikeli salgınlar arasında yer alıyor ve hızla yayılma potansiyeline sahip. 2018 yılında ABD’de ortaya çıkan bu virüsler, özellikle domates ve sebze üretimini büyük oranda etkiledi. İsrail’de 2021 yılında görülen virüs, seracılık faaliyetlerinin durma noktasına gelmesine yol açtı ve ülke meyve-sebze ihtiyacını ithalatla karşılamak zorunda kaldı.
Virüslü domates tohumları, tohumdan yayılma ve kontrol altına alınamama riski taşıyor. Ekildikleri alanda sadece domatesleri değil, tüm bitkileri kısa sürede etkisi altına alıyor. İlaçlamayla çözülemeyen bu virüsler, bulaştıkları toprakta 5 yıl boyunca kalıyor. Bu durum, aynı toprağa ekilen başka ürünlerin de hastalıktan etkilenmesine neden oluyor. Ayrıca, virüslü domateslerin tüketilmesi durumunda insanlar üzerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Ziraat mühendisleri, Türkiye’nin tarım sektörünü bu tür virüslere karşı korumak adına sınır kontrollerinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca yerli tohum üretiminin artırılması ve bu konuda daha fazla yatırım yapılması gerektiği vurgulanıyor. Aksi takdirde, benzer virüslerin Türkiye’ye girmesi durumunda tarım sektöründe geri dönülmesi zor kayıplar yaşanabileceği uyarısı yapılıyor.
Ziraat Mühendisi Ayşegül Aslan, konuyla ilgili açıklamasında, “Virüslü tohumların sınırlarımızda yakalanması sevindirici olsa da bu tür vakaların sıklığı endişe verici boyutlara ulaşmış durumda. Tarım Bakanlığı, çiftçiler ve ziraat mühendisleri bu konuda bilinçlendirilmeli ve olası risklere karşı hazırlıklı olunmalı” dedi.
