İran’dan yeni tehdit: Dünyanın internetini keseriz
Sistemin temelleri 1974 yılında dönemin ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger’ın Suudi Arabistan ile yaptığı tarihi anlaşmaya dayanıyor. Bu anlaşmaya göre; Suudi Arabistan (ve sonrasında diğer Körfez ülkeleri) petrolü sadece ABD Doları üzerinden satacak ve elde ettikleri devasa gelir fazlasını ABD Hazine tahvillerine yatıracaktı. Buna karşılık ABD, bölgeye güvenlik garantisi sağlayacaktı.
Yarım asır boyunca bu “mükemmel döngü”, ABD’nin borçlanma maliyetlerini sessizce sübvanse etti ve doların küresel rezerv para statüsünü perçinledi. Ancak Bloomberg analizine göre, 28 Şubat’ta başlayan savaş bu sistemi iki uçtan birden kopardı: İthalatçılar ve İhracatçılar.
1. İthalatçıların Çıkmazı: Türkiye, Hindistan ve Tayland Tahvil Satıyor
Savaşın ilk darbesi petrol ithal eden ülkelerden geldi. Varil fiyatının 100 doları aşması ve yerel para birimlerinin dolar karşısında erimesi, Türkiye, Hindistan ve Tayland gibi ülkeleri “acımasız bir aritmetiğin” içine itti.
Merkez bankaları, kurdaki erimeyi ve iç piyasadaki enflasyonu durdurmak için piyasaya dolar satmak zorunda kaldı. Ancak bu dolarları elde etmenin tek yolu, ellerindeki en likit dolar varlığı olan ABD Hazine tahvillerini satmaktı.
Sonuç olarak; 28 Şubat’tan bu yana yabancı merkez bankaları üst üste 5 hafta boyunca net tahvil satıcısı oldu. New York Merkez Bankası’ndaki yabancı tahvil varlıkları yaklaşık 82 milyar dolar düşerek 2.7 trilyon dolarla 2012’den bu yana en düşük seviyesine geriledi. Geçmişteki her krizde (Ukrayna Savaşı, Covid-19, 7 Ekim vb.) yatırımcılar “güvenli liman” olarak ABD tahvillerine sığınır ve faizler düşerken, bu kez tam tersi oldu; 10 yıllık ABD tahvil faizi haftalar içinde %3.9’dan %4.4’ün üzerine fırladı.
2. İhracatçıların Çıkmazı: Petrol Körfez’de Mahsur Kaldı
Normal şartlarda petrol fiyatları arttığında Körfez ülkeleri daha çok kazanır ve bu “petrodolarları” yeniden ABD tahvillerine yatırırdı. Ancak bu krizde durum farklı; Körfez üreticileri petrollerini satamıyor.
Yorumlar kapalı.