Bu gelişmelerin yansımaları oldukça endişe verici: Elektrikli araç tedarikinde ciddi sıkıntılar yaşanması ve buna bağlı olarak araç fiyatlarında fahiş artışlar bekleniyor. Yedek parça bulunabilirliği azalırken, fiyatların yükselmesi ve olası değişimler için uzun bekleme süreleri gündeme gelebilir. İkinci el elektrikli araç piyasasında da fiyatların tırmanması öngörülüyor.
Çin, küresel nadir toprak elementleri üretiminin ve özellikle EV motorlarında kritik öneme sahip yüksek performanslı mıknatısların imalatında kullanılan disprosyum, terbiyum gibi elementlerin tedarikinde ezici bir üstünlüğe sahip. Pekin yönetiminin Nisan 2025’te ABD’nin tarife artışlarına bir misilleme olarak bu stratejik materyallerin ihracatını kısıtlaması veya durdurması, küresel piyasalarda şok etkisi yarattı. Nadir toprak elementleri, elektrikli motorların yanı sıra rüzgar türbinleri, tüketici elektroniği ve savunma sanayi gibi birçok yüksek teknoloji ürünü için hayati önem taşıyor.
Automobilwoche’nin işaret ettiği gibi, bu “mıknatıs krizi”nin etkileri şimdiden hissedilmeye başlandı ve uzmanlar, tedarik zincirlerindeki bu aksamanın 2021’de yaşanan ve otomotiv sektörünü derinden sarsan küresel çip krizinden daha yıkıcı olabileceği konusunda uyarıyor. Elektrikli araç üretiminin yavaşlaması veya durması, yeşil dönüşüm hedeflerini de sekteye uğratma potansiyeli taşıyor.
Tüm bu karamsar tablonun ortasında, Türkiye’nin Eskişehir’in Beylikova ilçesinde keşfedilen devasa nadir toprak elementi rezervi, ABD ve Avrupa için bir umut ışığı olabilir. 2022 yılında varlığı duyurulan yaklaşık 694 milyon tonluk rezervin, Çin’in ardından dünyanın en büyük ikinci nadir toprak elementi sahası olduğu belirtiliyor.
Bu milyarlarca dolarlık rezerv, 17 farklı nadir toprak elementini barındırıyor ve özellikle elektrikli araç motorları ile rüzgar türbinlerinde kullanılan manyetik malzemelerin üretiminde kritik olan elementleri içeriyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın verilerine göre, Beylikova’daki pilot tesis 2023 yılında üretime başladı ve yıllık 1.200 ton cevher işleme kapasitesine sahip. Tam kapasiteli endüstriyel tesisin kurulmasıyla yıllık 570 bin ton cevherin işlenmesi ve bunun sonucunda 10 bin ton nadir toprak oksidi, 72 bin ton barit, 70 bin ton florit ve kritik öneme sahip 250 ton toryumun üretilmesi hedefleniyor.
Yorumlar kapalı.