1. Haberler
  2. Ekonomi
  3. DTÖ’den elektrikli araç kararı: Çinli otomobiller Türkiye’ye geri mi dönüyor?

DTÖ’den elektrikli araç kararı: Çinli otomobiller Türkiye’ye geri mi dönüyor?

Çin'in Ekim 2024'te başlattığı DS629 numaralı uyuşmazlıkta 122 sayfalık panel raporu 28 Temmuz'da DTÖ üyelerine dağıtıldı. Panel, Türkiye'ye önlemlerini GATT 1994 kapsamındaki yükümlülükleriyle uyumlu hale getirmesini tavsiye etti. İncelenen düzenleme, dava sürerken Çin'e özgü vergileri (elektriklide yüzde 40) kaldıran 22 Eylül 2025 tarihli 10436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı oldu. Söz konusu kararı 22 Eylül 2025 tarihli haberimizde ayrıntılı biçimde ele almıştık.

featured

Kararı asıl çarpıcı kılan ise gerekçesi. Türkiye vergiyi çevre koruması gerekçesiyle savundu, panel ise bu savunmayı Ankara’nın dosyaya kendi sunduğu delillerle, başta Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) raporu olmak üzere reddetti. Bir başka deyişle Türkiye davanın bu ayağını kendi deliliyle kaybetti.Çin’in Ekim 2024’te başlattığı DS629 numaralı uyuşmazlıkta 122 sayfalık panel raporu 28 Temmuz’da DTÖ üyelerine dağıtıldı. Panel, Türkiye’ye önlemlerini GATT 1994 kapsamındaki yükümlülükleriyle uyumlu hale getirmesini tavsiye etti. İncelenen düzenleme, dava sürerken Çin’e özgü vergileri (elektriklide yüzde 40) kaldıran 22 Eylül 2025 tarihli 10436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı oldu. Söz konusu kararı 22 Eylül 2025 tarihli haberimizde ayrıntılı biçimde ele almıştık.Peki taahhüdünü aştığı tescillenen Türkiye’nin elinde hangi savunma vardı ve o savunma neden tutmadı?Türkiye ek vergileri GATT’ın çevre ve sağlık istisnalarına dayandırdı. Savunmanın kurgusu kendi içinde tutarlıydı. Şarj altyapısı yetersiz kalırsa tüketici elektrikli araç almaz, altyapıyı asıl kuran yerli üreticilerdir, dolayısıyla yerli üretim ithalattan korunmalıdır.Sorun şu ki bu kurgunun ilk halkası Türkiye’nin kendi verisiyle çelişiyordu. EPDK’nın Nisan 2024 tarihli raporuna göre Türkiye’de soket başına 5,4 elektrikli araç düşüyor. Avrupa ortalaması ise 13,75. Başka bir deyişle Türkiye araç başına düşen port sayısında Avrupa’nın çoğundan iyi durumda. Aynı rapor, şarj mevzuatı öncesinde pazarda beş şirket varken bu sayının 176’ya çıktığını da gösteriyor. Panel bu tablo karşısında altyapı yetersizliği iddiasını dayanaksız, gelecekte darboğaz doğacağı öngörüsünü ise hipotetik buldu.Zincirin ikinci halkası da kopuktu. Altyapıyı yerli üreticilerin taşıdığı iddiasına karşılık ilk üç yatırımcının toplam pazar payı yüzde 30’un altında kalıyor, yatırımın kalanı diğer 173 şirketten geliyor. Üstelik pazarın kendisi de savunmayı yalanlıyordu. Tam elektrikli otomobilin binek satışlarındaki payı 2022’de yüzde 0,53 iken 2025 yılı tepe noktası olmakla ancak yüzde 20’leri bulmuştu. Panel bu artışı korunmaya muhtaç bir pazarın değil, işleyen teşviklerin fotoğrafı olarak okudu.Savunmayı bitiren son darbe yine Türkiye’nin kendi dosyasından geldi. Panel, verginin yerli sanayiyi koruduğu iddiasını Ankara’nın sunduğu perakende satış verisiyle sınadı. Ek vergilerin yürürlüğe girdiği 2023’ten bu yana ithalatın payı hiç yüzde 80’in altına inmedi, 2025 verilerinde yüzde 84,6’ya çıktı. Rapora göre Çin’in kaybettiği payı yerli üretim değil, serbest ticaret anlaşması ortaklarından gelen ithalat doldurdu. Panelin bu bölümde atıf yaptığı delillerin tamamı, EPDK raporundan Dünya Bankası çalışmasına kadar Türkiye’nin kendi sunduğu belgelerdi.Savunma çökünce geriye çıplak bir tarife hesabı kaldı.İthal otomobilde yeni gümrük vergisi dönemi

DTÖ’den elektrikli araç kararı: Çinli otomobiller Türkiye’ye geri mi dönüyor?
0

You Can Subscribe To Our Newsletter Completely Free

Don't miss the opportunity to be informed about new news and start your free e-mail subscription now.

Yorumlar kapalı.