IEA, 1973 petrol krizinin ardından enerji güvenliğini sağlamak amacıyla kurulan ve Türkiye’nin de kurucu üyesi olduğu, dünyanın en önemli enerji otoritesi olarak kabul ediliyor. Kariyerine Türkiye Elektrik Kurumu’nda (TEK) başlayan ve OPEC’te de görev yapan Birol’un bu uyarısı, küresel ekonomiler için bir risk analizini ortaya koydu.
Birol, bataryaların telefonlardan arabalara ve fabrikalara kadar gündelik hayatın ve ekonominin her alanında yer aldığını belirtti. Özellikle enerji sektöründe maliyetlerin düşmesi ve talebin artmasıyla bu rolün daha da büyüyeceğinin altını çizdi.
Birol, Financial Times’taki yazısında tarihin, büyük bir yakıt veya teknoloji için tek bir tedarikçiye bağımlı kalmanın “büyük riskler” getirdiğini gösterdiğini ifade etti. Bu duruma örnek olarak Avrupa’nın Rusya’ya olan doğalgaz bağımlılığını ve bunun 2022’de yol açtığı ağır maliyeti gösterdi.
Pekin’in bu ay başında açıkladığı ihracat kontrollerinin, bu bağımlılığın nasıl büyük bir “sorun noktasına” dönüşebileceğini gösterdiğini belirten Birol, yapay zeka veri merkezleri, elektrik şebekeleri, savunma teknolojileri ve yüksek teknolojili üretimin bu durumdan etkilenebileceğini kaydetti.
IEA Başkanı, batarya tedarik zincirlerine bakıldığında Çin’in, üretim değer zincirinin tüm adımlarında “büyük bir etkiye” sahip olduğunu belirtti. Birol’un paylaştığı IEA analizine göre, elektrik şebekeleri için kullanılan bataryaların neredeyse tamamı Çin’e dayanıyor ve bu hakimiyet kritik mineralleri de kapsıyor.
Çin’in bu konuma son on yılda yaptığı stratejik yatırımlarla ulaştığını belirten Birol, şu verileri paylaştı:
