Rayiç bedellere dev zam! Ev sahibi ve kiracılar şokta! AK Parti’nin önemli ismi bile isyan etti
Yeni rayiç bedellerin 2026 yılı itibarıyla 5 katına kadar artırılması öngörülüyor. Bu artış, emlak vergisi ve değerli konut vergisini birlikte ele alınca, yıllık toplam vergi yükünün dramatik şekilde artmasına yol açacak. Eğilmez, bu artışın etkilerini bir örnek üzerinden şöyle açıkladı:
Emlak vergisi servet vergilerinin tipik örneğidir. Burada kişiler sahip oldukları gayrimenkullerin(konut, arsa, arazi, işyeri) değeri üzerinden her yıl belirli oranda bir emlak vergisi öderler. Emlak vergisi belediye gelirleri arasındadır, dolayısıyla ödenen bu vergi ilgili belediyeye gider.
Emlak vergisinin oranları şöyledir:
Mahfi Eğilmez, örneğinde Ankara’da 10 milyon TL değerindeki bir konut ve Datça’da 6 milyon TL’lik yazlık konutu olan bir kişinin, yeni rayiçler sonrasında aynı varlıklar için 50 ve 30 milyon TL olarak değerlendirileceğini belirtti. Büyükşehir belediyesi kapsamında olan her iki taşınmaz da yüzde 0,2 (binde 2) oranında emlak vergisine tabi olacak.
Mesela Ankara’da oturan ve mesken olarak oturduğu konutun değeri 10.000.000 lira olan bir kişi, eğer muafiyet koşullarını taşımıyorsa, (10.000.000 x 0,002 =) 20.000 lira emlak vergisi ödeyecektir. Bu kişinin bir de Datça’da 6.000.000 lira değerinde yazlık konutu varsa onun için de (6.000.000 x 0,002 =) 12.000 lira emlak vergisi ödeyecektir (Datça, Muğla’ya bağlıdır. Muğla Büyükşehir Belediyesi olduğu için verginin oranı bide 2’dir.) Buna göre bu kişi toplamda 32.000 lira emlak vergisine muhatap olacaktır. Buna ek olarak verginin yüzde 10’u tutarında taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı adı altında alınan tutarı da (3.200 lira) eklersek toplam tutar 35.200 lira olmaktadır.
Bir de son yıllarda değerli konut vergisi adı altında bir vergi uygulanmaya başlanmıştır. Değeri, belirli bir tutarı (2025 yılı için 15.709.000 lirayı) aşan konutlar için emlak vergisine ek olarak bu vergi de uygulandı.
Mahfi Eğilmez, aynı konuttan hem emlak vergisi hem de değerli konut vergisi alınmasının vergi sistematiğine aykırı olduğunu vurguladı. Bu tür bir çifte vergilendirmenin, klasik maliye öğretisinde bile eleştirildiğini ifade eden Eğilmez, şu benzetmeyi yaptı:
Değerli konut vergisinin 2025 yılı için belirlenmiş tarifesi şöyledir:
Bu vergiye muhatap olacak kişiler konutlardan daha düşük değerli olanı istisna kapsamına sokabiliyorlar. Bu durumda mesela yukarıdaki örneğimizdeki kişi yazlık konutunu istisna olarak gösterdiğinde Ankara’daki konutunun değeri 15.709.000 liralık alt limiti aşmadığı için değerli konut vergisi ödemeyecektir.
Bu düzenlemelerin iki açıdan yanlış olduğunu belirten Eğilmez, hem gelir tahsilatını düşürebileceğini hem de mükellef ile devlet arasındaki ilişkiyi zedeleyebileceğini söyledi:
2026 yılı için gayrimenkullere rayiç bedel değerlemesi yapıldı (rayiç bedel (arazi/arsa metrekare birim değeri), emlak vergisi matrahı ve diğer vergi/harç hesaplamalarında esas alınan bir değerdir.) Bu yeni değerlemeye göre rayiç değerlerin 5 katın üzerinde artırılması söz konusu. Henüz itiraz süreci devam ettiği için kesin durum belli değil.
Yukarıda verdiğimiz örnekteki kişinin Ankara’daki kontunun değerinin 5 kat artırılarak (10.000.000 x 5 =) 50.000.000 lira ve Datça’daki yazlık konutunun da yine 5 kat artırılarak (6.000.000 x 5 =) 30.000.000 lira olarak belirlendiğini varsayalım.
Değerli konut vergisi için açıklanan tarife her yıl yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılıyor. 2026 yılı için bu oranın yüzde 20 olduğunu varsayalım. Bu durumda 2026 yılı için değerli emlak vergisi istisnası (15.709.000 x 1,20 =) 18.850.000 lira olacaktır. Bu durumda örneğimizdeki kişi daha düşük değerli olan yazlık konutunu istisna olarak gösterirse Ankara’daki konutunun rayiç değeri 50 milyon lira olduğu için istisnayı aşan (50.000.000 – 18.850.000 = ) 31.150.000 lira üzerinden değerli konut vergisi ödeyecektir. Bunun da tutarı 90.000 lira dolayında olacaktır (henüz değerler kesin belli olmadığı için eldeki verilere göre tahmin yapılmıştır.) Yani tuhaf bir biçimde bu kişinin konutu, herhangi bir yenilenme, tadilat, büyütme, önünden yol geçme vb. olmaksızın bir yılda değerli konut statüsüne girmiş olacaktır.
Yorumlar kapalı.