Endeksteki bu keskin düşüşün ardında çift yönlü bir karamsarlık yatıyor. TEPE anketine katılan perakendecilerin hem son üç aydaki işlerine yönelik değerlendirmeleri kötüleşti hem de önümüzdeki üç aya ilişkin beklentileri olumsuz bir seyre girdi.
Rapora göre, temmuz ayında işlerinin kötüleştiğini belirten perakendecilerin oranı yüzde 32,4 iken, bu oran ağustos ayında ciddi bir artışla yüzde 45,4’e fırladı. Benzer şekilde, önümüzdeki üç aylık dönemde işlerinde bir iyileşme bekleyenlerin oranı ise yüzde 10,1’den yüzde 8,2’ye gerileyerek sektördeki umutların azaldığını teyit etti.
Sektördeki güven kaybına ve satış beklentilerindeki zayıflamaya rağmen, perakendecilerin fiyat artışı beklentisi rekor seviyeye ulaştı. Ankete göre, önümüzdeki dönemde satış fiyatlarında artış yapmayı bekleyenlerin oranı, temmuz ayındaki yüzde 64 seviyesinden ağustos ayında yüzde 82,8’e tırmandı. Bu durum, düşen ciro beklentilerine rağmen maliyet baskılarının fiyatlara yansıtılmaya devam edeceğine işaret ediyor.
Önümüzdeki üç aya ilişkin satış beklentilerinin denge değeri de ağustos ayında -1,4 puana geriledi. Bu rakam, bir önceki aya göre 6,2 puanlık, geçen yılın aynı dönemine göre ise 3,7 puanlık bir düşüş anlamına geliyor.
Perakende güvenindeki düşüş Türkiye geneline yayılsa da, bölgesel ve sektörel farklılıklar dikkat çekti. Bölgeler arasında güvenin en fazla azaldığı yer Güneydoğu Anadolu olurken; Ortadoğu Anadolu, Orta Anadolu ve İstanbul gibi bölgelerde de ortalamanın üzerinde bir gerileme gözlemlendi.
Alt sektörler bazında yapılan incelemede ise “motorlu taşıtlar” ve akaryakıt istasyonu, eczane, nalbur gibi işletmeleri içeren “diğer” grupları ortalamanın üzerinde bir performans göstererek düşüşten daha az etkilendi. Buna karşın gıda, mobilya, tekstil ve elektronik ürünler gibi ana tüketim kalemlerinde güven kaybının ortalamanın altında kaldığı ve daha derin olduğu kaydedildi.
