SGK’nın başlattığı denetimlerin amacı, sistemde görünen asgari ücretli sayısını gerçek rakamlarla karşılaştırmak ve eksik prim bildirimlerinin önüne geçmek. Uzmanlara göre bazı işverenler, çalışanlarına maaşın bir kısmını bordrodan, kalanını ise elden ödeyerek prim yükünü azaltıyor. Bu durum hem kurum gelirlerini düşürüyor hem de çalışanların gelecekteki emeklilik haklarını olumsuz etkiliyor.
SGK’ya bildirilen brüt ücretlerin ortalaması 47.676 TL seviyesinde. Bu da ortalama maaşın asgari ücretin 1,83 katına denk geldiğini gösteriyor. Uzmanlara göre bu tablo, asgari ücretin artık “taban ücret” olmaktan çıkarak “ortalama ücret” haline geldiğini ortaya koyuyor.
SGK Uzmanı Özgür Erdursun, denetimlerin ayrıntılarını paylaştı. Erdursun’a göre müfettişler, işyerlerinde meslek kodları, üretim kapasitesi, işçilik oranları ve çalışanların beyanlarını tek tek inceliyor. Müfettişlerin çalışanlara yönelttiği “Ne kadar maaş alıyorsunuz?” sorusuna verilen “Asgari ücretten fazla” cevabı bile eksik prim bildirimi şüphesi için yeterli sayılıyor.
Erdursun, eksik prim bildiriminin tespit edilmesi durumunda işverenleri bekleyen yaptırımları şöyle sıraladı:
SGK’nın hedefinin cezalandırmadan ziyade kayıt dışı ekonomiyi önlemek olduğunu vurgulayan Erdursun, “Amaç Türkiye’deki gerçek ücret dağılımını tespit etmek. Bu sayede kurumun gelir-gider dengesi güçlenecek, kayıt dışı istihdam azalacak” dedi.
