Akaryakıt piyasasındaki vergi kayıp ve kaçaklarını önlemek bahanesiyle Temmuz 2025’ten itibaren tüm taşıtlara çip taktırma zorunluluğu getirildi. Denetim için daha uygun yollar olmasına rağmen başlatılan uygulama vatandaşı isyan ettirdi.
Prof. Ersan Şen, “Kayıt dışı akaryakıt satışı varsa; bu sorunun muhatabı, aracına yakıt alan vatandaş değildir. O zaman vatandaşa külfet de yüklenmemelidir” diyerek uygulamanın iptal edilmesi gerektiğini söyledi. Kamuoyundan da iptal çağrıları yükseldi.
Uygulama ile vatandaşın cebinden 2 bin 700TL çip için, 900TL de montaj için çıkıyor. Aparatın takılması için araç vidayla deliniyor. Araç kiralayanlar, kiralık aracı iade ederken çip taktırmak zorunda. Aksi halde cezası 28 bin TL.
UTT sisteminde İsrail firmasının tek yetkili olduğu iddialarını Bakanlık reddetti. Teknoloji Uzmanı Ekinci ise 6500 akaryakıt istasyonunun sistemini kuran İsrail kökenli firmayı işaret ederek milli güvenlik sorununa dikkat çekti.
Akaryakıt piyasasındaki kayıt dışı ekonomiyi azaltmak isteyen hükümet, faturayı vatandaşa kesti. Yeni dönemde araçlara UTTS çipi takılması zorunlu oldu. 5 liralık çipe 2 bin 700 lira fiyat biçildi. Ballı piyasanın hakiminin ise İsrailli firma olduğu ileri sürüldü. Vatandaşın itiraz hakkı olmadığı uygulamada iş muhalefet partilerine düşüyor. Muhalefetten de bu konuda ilk adımlar gelmeye başladı.
Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) ticari araçlar için yürürlüğe girdi. Ayrıca, 1 Temmuz 2025 tarihinden itibaren satın alınacak hem bireysel hem ticari tüm sıfır taşıtlara, UTTS’ye dahil olma ve zorunluluğu da getirildi. Bu sistemin amacının, akaryakıt piyasasındaki kayıt dışı ekonomiyi azaltmak, vergi kayıp ve kaçaklarını önlemek ve haksız rekabeti engellemek olduğu belirtiliyor. Ancak uygulama vatandaşı isyan ettirdi. Çünkü uygulama ile vatandaşın cebinden 2 bin 700 lira çip parası, 900 lira da montaj bedeli çıkıyor. Üstelik aparatın takılması için araç vida ile delinecek. Görüşlerine başvurduğumuz vergi uzmanları uygulamanın yasal zemine oturtulduğunu ve vatandaşın itiraz hakkının olmadığını belirtiyor. Bu noktada işin muhalefete düştüğünü dile getiren Vergi Mükellefi Savunucuları Derneği Başkanı Mehmet Kaynak, “Uygulama kanunlaştığı için vatandaşın bireysel olarak itiraz etme hakkı yok. Ancak muhalefet Anayasa Mahkemesi’ne başvurup iptaline yönelik dava açabilir” dedi. Hükümet kayıtdışı akaryakıt satışını engelleyemedi. Bu sorunu da dahice(!) bir yöntemle çözdü. Aslında sorun kamu adına çözüldü, ama en büyük mağdur cumhur oldu. Zaten bu alanda Taşıt Tanıma sistemi varken Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) adında yeni bir yükümlülük getirildi.
