Gencal, “Margin Call” filminin sadece bir finansal çöküşü değil, aynı zamanda bir finansal oranın iflasını da anlattığını belirtiyor. Filmde, bir yatırım bankasının görünürde risksiz türev ürünlerden elde ettiği sürekli gelir akışının (carry) aslında devasa bir oynaklık potansiyelini gizlediğini ve bu görünmez riskin sonunda patlayarak tüm kazançları buharlaştırdığını hatırlatıyor. Peki, bu senaryonun Türkiye ekonomisi ve TL’nin geleceğiyle ne ilgisi var?
Ekonomist Gencal’a göre, finansal yatırımcılar, özellikle gelişen piyasa kurlarında “carry trade” adı verilen bir stratejiyle getiri elde etmeye çalışıyor. En basit anlatımıyla bu strateji, yüksek faiz veren bir para birimini (örneğin Türk Lirası) borçlanıp, bu parayı düşük faizli bir para birimiyle (örneğin ABD Doları veya Euro) finanse ederek aradaki faiz farkından kazanç sağlamak anlamına geliyor.
Bu stratejinin ne kadar cazip ve sürdürülebilir olduğunu gösteren temel gösterge ise “Carry-to-Risk” oranı. Formülü oldukça basit:
Bu oran neden bu kadar önemli? Ömer Gencal şöyle açıklıyor: “Yüksek faiz, düşük oynaklıkla birleşirse bu oran yükselir — yatırımcı için cazip bir tablo doğar. Ancak, faiz getirisi sabitken oynaklık artarsa, oran çöker. Tıpkı Margin Call filmindeki gibi, görünürde kazançlı olan pozisyon, aniden bataklığa dönüşebilir.” Gencal, bu durumun özellikle politika ve rejim değişikliklerinin yaşandığı dönemlerde oranların yorumlanması açısından kritik olduğunu ve yakın tarihte, örneğin 19 Mart 2025’teki gelişmelerin bu açıdan dikkate değer bir tablo sunduğunu vurguluyor.
Gencal, Bloomberg verileriyle oluşturulan Türk Lirası Carry-to-Risk endeksinin (TRYC2R) 1990’dan 2025’e uzanan seyrini inceleyerek önemli çıkarımlarda bulunuyor:
1990–2001: Yüksek Getiri, Yüksek Risk – Uçlarda Gezen Oranlar: Bu dönemde, özellikle 2001 krizine kadar TL faizleri çok yüksek olsa da, oynaklık da zirvedeydi. Bu durum, oranı zaman zaman negatif seviyelere kadar iten bir dengesizlik yarattı.
Yorumlar kapalı.