İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ile meteoroloji mühendisi Tolga Karakaya’nın hazırladığı çalışmada, Türkiye’de 1950-2025 yılları arasındaki sıcak hava dalgalarının değişimi incelendi.Araştırmada günlük maksimum sıcaklık verileri kullanılarak “Sıcak Hava Dalgası Büyüklük İndeksi (HWMId)” üzerinden hem yıl içinde görülen en güçlü sıcak hava dalgaları hem de yıllık toplam şiddet değerlerinin zamansal ve mekansal değişimi analiz edildi.Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye genelinde sıcak hava dalgalarının büyüklüğü yıllar içinde güçlü bir artış eğilimi gösterdi. Yaz mevsimi ortalama sıcaklıkları 1970-1990 döneminde 22-23 derece aralığında seyrederken, 2000’li yılların başından itibaren hızlanan ısınmayla birlikte 24-25 derece seviyelerine yükseldi. Ortalama yaz sıcaklığı ise 2024 yılında 26,1 dereceye ulaşarak rekor kırdı.Ortalama sıcaklıklardaki yükselişin yanı sıra aşırı sıcak hava olaylarının şiddetinde de dikkat çekici bir değişim yaşandı. Referans dönem olarak kabul edilen 1980-2009 yıllarında tekil sıcak hava dalgaları için ortalama HWMId değeri 1,29, yıllık toplam değer ise 1,68 olarak hesaplandı. 2000 yılı öncesinde yıllık toplam değerler büyük ölçüde 1,6’nın altında kalırken, 2010 sonrasında sıcak hava dalgalarının şiddetinde belirgin bir kırılma yaşandı. Bu dönemde yıllık toplam sıcak hava dalgası şiddeti, tarihsel referans dönemin yaklaşık üç katına çıktı.Çalışmada, 2023 ve 2025 yazlarının sıcak hava dalgaları açısından olağanüstü yıllar olduğu belirtildi. Buna göre, 2023 yazında sıcak hava dalgalarının yıllık alansal ortalaması referans döneme göre 7 katın üzerine çıkarken, 2025 yılında aynı değer yaklaşık 11 kata ulaştı.Buna karşın, ortalama yaz sıcaklığının rekor seviyeye çıktığı 2024 yılında sıcak hava dalgası büyüklüğü referans döneme göre tekil olaylarda yaklaşık yüzde 95, yıllık toplamda ise yüzde 150 daha yüksek gerçekleşti.Araştırmada, bu sonucun ortalama yaz sıcaklıklarının rekor düzeye ulaşmasının her zaman en şiddetli sıcak hava dalgalarıyla örtüşmediğini gösterdiği ifade edildi. Sıcak hava dalgalarının; atmosferik blokajlar, sıcak hava taşınımı, deniz yüzeyi sıcaklıkları, kuraklık ve toprak nemi gibi birçok yerel ve küresel etkenin birlikte etkisiyle oluştuğu vurgulandı.
Türkiye’de sıcak hava dalgaları son 75 yılın en şiddetli dönemine ulaştı
Yorumlar kapalı.